Blieb-blieb - en een flard van het bericht

De situatie is als volgt: je zit met iemand te praten en – blieb-blieb – de mobiele telefoon geeft aan dat er een bericht is binnengekomen. Je gesprekspartner stopt meteen met praten en pakt zijn of haar mobiele telefoon – voor zover die niet al de hele tijd werd vastgehouden.

Er was een tijd dat mensen zich op zo’n moment verontschuldigden, maar dat hoor ik zelden meer. Wat ik steeds vaker hoor en zie, vooral bij vrouwen, is dat een flard van het binnengekomen bericht wordt voorgelezen. Dus je bent samen over iets aan het praten, blieb-blieb, gesprek stopt en vervolgens zegt je gesprekspartner bijvoorbeeld: „...dus vanmiddag om drie uur…”

Soms wordt het hele bericht voorgelezen, maar meestal slechts een flard. Daarna kunnen er verschillende dingen gebeuren. Iemand laat jou bijvoorbeeld aan je lot over en begint meteen te antwoorden, soms in stilte, maar vrouwen hoor ik geregeld het antwoord op dicteersnelheid voor... zich... uit... mom-pe-len. Of de telefoon wordt weggelegd en je gesprekspartner legt ongevraagd uit van wie het berichtje was en waar het over ging. „Een collega, over een vergadering.”

Maar de meest bijzondere variant, die ik steeds vaker signaleer, is deze: twee mensen zijn met elkaar in gesprek, blieb-blieb, gesprek stopt, de ontvanger leest onbegrijpelijke flard voor, bericht wordt weggeklikt en het gesprek wordt voortgezet alsof er nooit een onderbreking is geweest.

Geen uitleg, geen excuus, niet: „Waar waren we?” Het is alsof iemand tijdens een gesprek per ongeluk een boer laat waaruit toevallig een paar woorden opklinken die losstaan van het gesprek. Blurb: „Dus vanmiddag om drie uur…”

Er zijn heel veel dingen veranderd door de mobiele telefoon, maar het delen van onbegrijpelijke flarden uit persoonlijke berichten zie ik pas de laatste tijd toenemen. En zoals gezegd: vooral bij vrouwen. Ook mannen grijpen tijdens een gesprek onmiddellijk naar hun mobiele telefoon als er een bericht binnenkomt. Ze kijken alleen of reageren meteen, maar ik hoor ze zelden tekstflarden citeren of antwoorden al tikkend uitspellen.

Ik denk dat veel vrouwen de mannenmanier als bot ervaren. Misschien is het psychologie van de koude grond, maar ik vermoed dat het voorlezen van een flard van een bericht bij vrouwen voorziet in de behoefte om te delen en de verbinding met de ander te behouden, zelfs als er inhoudelijk geen touw aan vast te knopen is. Dit kan vaak achter elkaar gebeuren zonder dat het onderling tot irritaties leidt. Althans, laatst zat ik bij een gesprek tussen twee vrouwen die beiden diverse keren werden onderbroken door berichten waaruit ze zonder uitleg een flard voorlazen; tekstblurbs in een verder serieus en moeiteloos verlopend gesprek.

Hier nog een alledaagse observatie die voortkomt uit een technische ontwikkeling. HAK heeft de appelmoespotten voorzien van een nieuwe deksel. Zoals iedereen weet die weleens appelmoes eet, was die oude deksel door het vacuüm bijna niet open te krijgen. De zogenoemde „1-2-open-deksel”, waar maar liefst vijf jaar aan is gewerkt, is in twee slagen met de helft van de kracht door iedereen open te draaien.

In menig conventioneel gezin betekent dit het verlies van allerlei tradities. Alleen vader kreeg de pot open zonder hulpmiddelen (blikopener, theedoek, zakmes, deksel onder heet water, eerst twee tikken op het aanrecht). Maar als het hem na twee krachtsinspanningen niet lukte, mochten de andere gezinsleden het proberen: opgroeiende zonen, dochters, moeder. Bij de lancering van de nieuwe deksel heeft HAK Van Dale voorgesteld het woord potdicht te schrappen, maar dat was een grapje. Ondertussen gaat hiermee wel stilletjes een hedendaagse overgangsrite verloren: als kind zo groot en sterk worden dat je de hermetisch gesloten appelmoesdeksel kon opendraaien. Eerst triomfantelijk, maar al snel met een stalen gezicht.