Protest op de Tuinring

In Moskou werd vandaag op de Tuinringweg  een omvangrijk autoprotest gehouden – voor nieuwe, eerlijke parlementsverkiezingen en voor het aftreden van Poetin. De automobilisten hadden hun voertuigen uitgedost met witte attributen in allerlei variaties, van lintjes (het symbool van het protest), tot handdoeken, bruidssluiers en witte papiertjes die uit de raampjes hingen, tot aan ballonnen,

In Moskou werd vandaag op de Tuinringweg  een omvangrijk autoprotest gehouden - voor nieuwe, eerlijke parlementsverkiezingen en voor het aftreden van Poetin. De automobilisten hadden hun voertuigen uitgedost met witte attributen in allerlei variaties, van lintjes (het symbool van het protest), tot handdoeken, bruidssluiers en witte papiertjes die uit de raampjes hingen, tot aan ballonnen, bloemen, en de traditionele blauwe emmertjes op het dak. Aan de kant van de weg stonden honderden voetgangers hen met vergelijkbaar witgoed toe te zwaaien. Jong en oud, rijk en arm. 

Volgens de politie, die zich vandaag op de ring bij wijze van hoge uitzondering niet liet zien, deden er volgens een eerste telling slechts twintig en volgens een telling aan het eind van de middag driehonderd auto’s mee. Maar een  telling van twee uur door mijzelf en een bevriende mathematicus  leverde een resultaat op van meer dan vierduizend deelnemende auto’s. Oppositieleider Vladimir Ryzjkov kwam uit op vijfendertighonderd.

Het was een vrolijke gebeurtenis van getoeter en  koplampengeknipper. ,,Het is net als in 1991,” zei een bejaarde dame. ,,Toen begroetten automobilisten ook iedereen die naar de demonstratie tegen de putsch van de Communistische Partij ging.”

De vrouw stond met enkele anderen op de stoep naar de auto’s te zwaaien met een witte shawl. ,,Ik ben solidair met hen,” zei ze met tranen in haar ogen. ,,Al vrees ik dat Poetin het protest binnenkort met geweld zal onderdrukken.”

Hoe bang ze ook is, volgende week zaterdag doet ze toch mee aan de grote protestmars, waarvoor de organisatoren afgelopen week met veel moeite toestemming kregen. ,,Ons land gaat ten onder aan Poetins systeem van corruptie”, zei ze. ,,En als ik iets kan doen om dat tegen te houden, al is het maar voor mijn eigen gemoedsrust, dan doe ik dat. In Moskou en Petersburg heeft echt genoeg van het regime. Niemand gelooft ook maar iets van die schijnhervormingen, waarmee ze de demonstranten proberen te lijmen.”

Het automobilistenprotest van vandaag is eigenlijk niets nieuws. Want iedere dag, als Poetin en Medvedev met veel beveiliging vanaf hun  buitenhuizen naar het Kremlin worden gereden, is het raak. Het verkeer wordt dan een uur stilgelegd om de heren te laten passeren, wat betekent dat de gewone Rus een uur langer in de file mag staan. Vooral bij metrohalte Arbat worden de leiders dan twee keer per dag op een agressief en aanhoudend getoeter getrakteerd. Premier Rutte, die hier eind 2011 was, en die ook in zo’n presidentieel cortège zat dat werd uitgetoeterd, zei toen nog: ,,Ik zou niet verzekerd zijn van mijn herverkiezing als ik dat getoeter iedere dag zou moeten horen.”

Poetin is dat natuurlijk wel, al doet hij het niet zo goed in de peilingen. Volgens bureau Vtsiom kan hij op 48 procent van de kiezersgunst rekenen, volgens Levada op 37. Maar beide opiniebureau’s zaten er bij de parlementsverkiezingen ook goed naast en hadden de winst voor Verenigd Rusland toen veel hoger geschat dan uiteindelijk bleek.

Beide peilingen van nu zijn, ondanks Poetins dagelijkse steroptredens op de staatstelevisie (vrijdag zei hij in Tomsk nog niets van een protest tegen hem te weten), niet genoeg om hem aan een overwinning in de eerste ronde te helpen. En zoiets vindt Poetin vervelend. Vandaar dat in sommige grote steden als Sint-Petersburg kiezers in overheidsdienst alvast wordt opgedragen toestemming te vragen om op een ander stembureau te mogen stemmen dan waar ze staan ingeschreven. Met het papiertje dat ze vervolgens van hun stembureau krijgen, kunnen ze op 4 maart op meerdere plaatsen hun stem uitbrengen en zo de uitslag voor hun kandidaat ‘kunstmatig’ wat verhogen. Die manier van stemmen heet ‘de carrousel’ en is de meest voorkomende manier van stembusfraude.

De fraudepraktijk van 4 december wordt dus herhaald, op last van Kiescommissievoorzitter Vladimir Tsjoerov, die natuurlijk niet aftreedt, zoals de betogers eisen. Terwijl Poetin het in zo’n tweede ronde gewoon zou winnen van zijn enige overgebleven tegenstander, communistenleider Gennadi Zjoeganov. Maar de ijdelheid van de autoritaire leider gebiedt een overwinning in één slag.

Inmiddels worden overal journalisten bij de staatstelevisie ontslagen, om te voorkomen dat die op 4 februari opnieuw uitgebreid verslag kunnen doen van het anti-Poetinprotest. Want als het Kremlin dezer dagen iets probeert, is het om de protestbeweging zoveel mogelijk te negeren, kleineren en discrimineren. Alleen op zo’n verkrampte manier kan blijkbaar de macht nog worden behouden.

De ‘Poetin met een menselijk gezicht’, die we na de protesten van december even kregen te zien, heeft in een paar weken tijd allang weer plaatsgemaakt voor de ‘keiharde Poetin’, die van geen compromis wil weten. Om de eenvoudige reden dat iedere serieuze concessie aan het adres van de demonstranten het einde van zijn corrupte systeem betekent, waarin zijn naaste vrienden en hijzelf  in een paar jaar tijd miljardair zijn geworden.

‘Het moet afgelopen zijn met stelen en liegen’, zoals op de affiches van de protestbeweging over Poetins portret staat gedrukt. Grote vraag is nu  wanneer het zover zal zijn. Maar over een ding zijn de meeste Russische analisten het eens: het protest is voor Poetin het begin van het einde. Het is alleen absoluut niet duidelijk wat er daarna komt.