Ontmoet de man die de stad er bovenop helpt

Marco Pastors begint als ‘superambtenaar’ voor Rotterdam-Zuid. De oud-oppositieleider in de Rotterdamse raad gaat het slechtste deel van de stad saneren. Ook als de regels wat moeten worden „opgerekt”.

Vanachter zijn keukentafel kijkt Marco Pastors uit het raam. Hij wijst naar buiten, naar een groen veldje achter zijn woning. Er staan twee schommels en een speeltoestel. Eromheen anonieme huizenblokken. „Een typisch wijkje voor Zuid”, mompelt hij. „Rechttoe rechtaan, kraak noch smaak. Alleen Polen vinden het mooi.”

Marco Pastors (46) woont middenin de achterstandswijk Hillesluis. De voormalig wethouder van Leefbaar Rotterdam is vanaf volgende week verantwoordelijk voor de verbetering van het slechtste deel van de stad: Rotterdam-Zuid (200.000 inwoners). Donderdag nam hij afscheid als fractievoorzitter van Rotterdams grootste oppositiepartij.

Hij gaat vanochtend gekleed in een strak, wit overhemd, met roze das. Op tafel staat een beeldje van Pim Fortuyn. „Dat staat normaal gesproken in de kast hoor”, zegt Pastors, „maar nu staat het even hier, vanwege een tv-opname over Pim van een paar dagen geleden.”

Pim Fortuyn, de naam is gevallen. Pastors kocht het huis bijna vijftien jaar geleden van zijn politieke leermeester. Niet omdat hij zo graag in Rotterdam-Zuid wilde wonen. „Nee zeg, toen was de verloedering nog groter. Maar ik vond dit huis bijzonder. Pim had er een hoop aan verbouwd: twee marmeren wc’s erin, vloeren van marmer, een mooie schuur. Precies wat ik wilde.”

Sindsdien ziet Pastors de multiculturele samenleving aan zich voorbij trekken. Hoe is het om in een achterstandswijk te wonen? „Ik eh, ik merk er niet zoveel van. Mijn vriendin en ik zijn alleen ’s avonds thuis.”

Toch noemt hij de wijk „verloederd”. Hij merkt het als hij boodschappen doet op de Beijerlandselaan, een straat verder. „Je hebt er wat kapperszaken en shoarmatenten. Maar als je de HP/deTijd zoekt, moet je een heel eind de wijk uit.” En Pastors merkt het aan de huizen: „Allemaal gestapelde appartementjes, oude woningen met kunststof kozijnen. Nauwelijks bomen.”

‘Zuid’ is in een negatieve spiraal terechtgekomen, zegt hij. Mensen met middeninkomens zijn weggetrokken, kansarme nieuwkomers namen hun plaats in. Inmiddels ontvangt een op de vijf bewoners een uitkering. „Van de gekke”, vindt Pastors. Daar gaat hij iets aan doen, als hij komende week begint als ‘superambtenaar’ voor Rotterdam-Zuid.

Hij is directeur van investeringsprogramma ‘Zuid Werkt’ dat het gebied er bovenop moet krijgen. Zuid Werkt is het derde overheidsproject in tien jaar. Het vorige, ‘Pact op Zuid’, heeft nauwelijks tot verbetering geleid, rapporteerden oud-burgemeesters Wim Deetman en Jan Mans vorig jaar. „Het ging over de hoofden van de bewoners heen”, zegt Pastors. „Er kwamen buurtbijeenkomsten waar gesproken werd over moeilijke begrippen als ‘sociale cohesie’. Niet over wat van wijkbewoners zélf werd verwacht. Men kwam braaf opdraven en ging weer vrolijk naar huis.”

Nee, dat gaat Pastors anders doen. Hij wil dat ambtenaren bewoners individueel gaan aanspreken. Waarom zit u in de bijstand? Waarom komt u niet op ouderavonden? „Het is onacceptabel dat hier mensen wonen die niet willen werken en geen Nederlands spreken. Veel arbeidsongeschikten of mensen in de bijstand kunnen best nog wel iets. Die gaan we achter de broek zitten. Weigeren ze? Dan worden ze gekort op hun uitkering.”

Ook woningcorporaties krijgen te maken met de nieuwe directeur. Pastors moet eenderde van de woningvoorraad in Rotterdam-Zuid vernieuwen. Het gaat om 35.000 huizen die worden gesloopt of opgeknapt. Alleen: zonder extra overheidsgeld.

Pastors weet al waar hij het grootste gedeelte van het geld vandaan wil halen: bij de corporaties. „Er zit daar heel veel verborgen geld”, zegt hij. „Die corporaties zeggen wel dat ze niets kunnen missen, maar ze zijn hartstikke vermogend. Samen bezitten ze 30 miljard euro! De koop van 10.000 woningen voor de herstructurering kost 1 miljard. Natuurlijk, dat is niet niks. Maar aan de andere kant denk ik: 29 of 30 miljard bij die corporaties – maakt dat nu zo heel veel uit?”

Hij weet het: van de wet mogen corporaties dit geld niet bijdragen. Maar, zegt Pastors, de regeltjes moeten soms „een beetje opgerekt” worden. „Ik ben niet gevraagd voor deze functie om netjes binnen voorgeschreven kaders te blijven. De problemen op Zuid zijn daarvoor te groot. Een onorthodoxe aanpak, daarvoor ben ik hier.”