'Buiten het plein voel ik me als een weeskind'

Er is een foto van Hossam El Sayad (23) en Soleyfa Magdi Mahfouz (24) op het Tahrirplein op 29 januari 2010. Het is een dag nadat de betogers de politie hebben verdreven en het Tahrirplein is opnieuw volgestroomd. Hossam staat te flirten met Soleyfa, die zich dat giechelend laat welgevallen. Er is één groot verschil: het meisje op de foto draagt een hoofddoek, het meisje aan de andere kant van de tafel in Groppi, een art-decokoffietent nabij het Tahrirplein, doet dat niet.

„Het is een van de voordelen van verloofd zijn”, zegt Soleyfa vrolijk. „Dan hoef je niet meer naar je vader luisteren. Ik was zelf nooit erg gehecht aan mijn hijab en Hossam vond het al helemaal niet belangrijk.” Door haar hoofddoek af te doen gaat ze tegen de stroom in: de verkiezingen, die activisten als Hossam en Soleyfa mede mogelijk maakten , zijn gewonnen door de Moslimbroeders en de salafisten. „Het is ook wel een gebaar naar de fundamentalisten”, zegt ze.

Het Tahrirplein waar ze verliefd werden lijkt soms ver weg. In februari werd het leger daar nog op handen gedragen; vandaag is het de vijand geworden. Zoals veel activisten zien ze het plein als een ideale wereld die achttien dagen bestond en die ze sindsdien proberen terug te vinden.

Hossam: „Buiten het Tahrirplein voel ik mij als een weeskind. Ik mis de actie en vooral de interactie tussen de mensen. Telkens wanneer we teruggaan, komen al die emoties terug.”

Soleyfa: „Toen we het Tahrirplein verlieten na de val van Mubarak had ik het gevoel dat wij van een andere planeet kwamen. Eerst voelde je nog sympathie van de andere Egyptenaren. Maar dat is helemaal weg nu de legerleiding de mensen tegen ons heeft opgezet.”

Hossam herinnert zich hoe Soleyfa op 11 februari, de dag dat Mubarak aftrad, hier op het Talaat Harb-plein aan het zingen en dansen was. „Ze riep: het land is van ons en wij gaan trouwen.”

De eerste uitspraak bleek een voorbarige, maar de tweede klopt wel. Als ze straks aan de kinderen vertellen hoe ze elkaar ontmoet hebben zal het meteen een les zijn in de nieuwste geschiedenis van Egypte.

De eerste keer zagen ze elkaar tijdens een betoging in Alexandrië, maar pas op het Tahrirplein leerden ze elkaar kennen. Ze speelden uren backgammon met anderen, zonderden zich soms af in een hoekje waar Hossam poëzie citeerde van de Syrische dichter Nizar Qabbani of de Palestijn Mahmoud Darwish. „Weet je”, zei Hossam op een gegeven ogenblik, „echte liefde wordt geboren op momenten als dit.”

Eén detail zal Soleyfa altijd onthouden. „Als het regende bedekten we ons zo goed mogelijk met krantenpapier. Op een bepaald moment werd ik ’s nachts wakker en zag ik dat Hossam de helft van zijn kranten had afgescheurd om mij te bedekken.” Hossam viel voor de onverschrokkenheid van Soleyfa. „De meeste meisjes bleven midden op het plein, waar het veiliger was, maar Soleyfa was altijd aan het front. Ze voerde stenen en molotovcocktails aan.”

Toen geloofden ze nog dat als Mubarak zou aftreden, alles beter zou worden. De werkelijkheid was minder prozaïsch. Hun verlovingsfeest was op 10 oktober. Op 9 oktober was een betoging bij de staatstelevisie uit de hand gelopen: 27 activisten waren gedood door het leger. Een van hen was Mina Daniel, een vriend.

Hossam: „Soleyfa wist wat er gebeurd was maar ze wist niet dat Mina dood was. Het feest voor vrienden hebben we afgelast, maar de zaal was geboekt dus we besloten om het familiefeest te laten doorgaan. Ik heb toen Soleyfa’s telefoon afgepakt. Ik wilde dat ze zich zou amuseren. Toen ze de volgende dag online ging, heeft ze vier dagen gehuild.”

Soleyfa: „Ik was boos op Hossam. Ik had Mina die avond nog gebeld maar zijn telefoon stond uit. Wij hadden samen campagne gevoerd.” Voor de huwelijksplechtigheid nemen ze geen risico’s. „We gaan niet trouwen voordat legerleider Tantawi is afgetreden.”

Wat gaan ze hun kinderen vertellen over het Tahrirplein? Hossam: „Ik zou vertellen over het straatjongetje met wie we bevriend zijn geraakt. Toen we hem voor het eerst zagen kon hij niet lezen. Laatst zagen we hem terug op het plein, hij las Het Kapitaal van Marx. Hij raakte in november gewond bij gevechten.”

Soleyfa: „Ik hoop dat het beter zal gaan in Egypte. Maar ik ben bang dat het nog lang kan duren. We hebben hoog gemikt dus het is normaal dat er tegenslagen zijn.” Hossam: „Ik sluit niet uit dat onze kinderen straks op hun beurt activisten zullen worden.”