Uw dochter is veilig in zo'n symmetrische omgeving

Annie van Gemert: Opvoeden in schoonheid, €49,50 ****

Twintig jaar geleden was documentair fotografe Annie van Gemert voor het eerst in de Wintertuin in het Sint-Ursula-Instituut in België, ook wel het Onze-Lieve-Vrouw-Waver-Instituut genoemd. Vorig jaar keerde ze terug en fotografeerde nu ook de indrukwekkende interieurs die in art nouveau- en historische stijlen zijn.

Begin twintigste eeuw was dit omvangrijke schoolgebouw een meisjeskostschool. Dochters uit rijke families volgden hier hun opleiding en woonden er. Nu wordt het instituut integraal als monument beschermd en durf je te geloven dat alles er werkelijk precies nog zo uitziet als een eeuw geleden.

Het fotoboek dat Van Gemert maakte is een doos met dertig losse fotokaarten. Het geheel ademt een andere tijd, zoals ook het gefotografeerde. De foto’s dwalen door het prachtige gebouwencomplex, focussen op schitterende details, maar ook op de symmetrie van de ruimtes, die van vloer tot plafond een combinatie van structuren, materialen en bouwtechnieken vormen waardoor het geheel een tijdloze schoonheid ademt. Het binnenvallende licht zal er een eeuw geleden hetzelfde hebben uitgezien. Vele generaties hebben hier rondgelopen, maar iedereen is er even zuinig op geweest. En ook Van Gemert behandelt in haar manier van fotograferen de ruimtes op precies dezelfde wijze: teder en met verwondering, maar tegelijk ook wat kil. Het zijn ruimtes die de rijke families moesten verleiden om er hun dochters naartoe te sturen, maar tegelijk – passend in de voor toen moderne pedagogische opvattingen – de meisjes op ongedwongen wijze rijk aan kennis wilden maken. De muurschilderingen tonen de wereld en vertellen wijsheden, het geheel dwingt respect en toewijding af.

Binnen haar oeuvre richt Annie van Gemert zich op langdurige, bijzondere projecten, waarbij zij zich laat leiden door haar fascinatie voor de relatie tussen de mens en haar omgeving. Dit keer heeft zij geen mensen gefotografeerd, maar heeft ze, door zich enkel op de omgeving te richten, veel meer generaties kunnen portretteren dan op de foto’s zouden passen. Al maken al die statige interieurfoto’s wel nieuwsgierig naar het exterieur en het leven van de zusters die er nog altijd wonen.