Socialist Hollande door minister Juppé al president genoemd

François Hollande heeft een uitstekende week achter de rug. Hij oogde wel arrogant, maar vooral presidentiable. Een uitglijer met Shakespeare werd hem al snel vergeven.

Zelfs Alain Juppé ziet François Hollande al in het Elysée. De minister van Buitenlandse Zaken, die gisteravond bij gebrek aan een officiële kandidaat namens het rechtse UMP de socialistische kandidaat weerwoord mocht bieden in een televisiedebat, liet tot drie keer de voorwaardelijke wijs achterwege en sprak Hollande aan alsof hij al president is. Zo’n lapsus is een ongewone blunder voor de ervaren Juppé, maar wel een die illustreert dat de campagne van de PS-kandidaat na een aarzelende start de wind in de zeilen heeft.

Het was Hollande-week in Frankrijk. Die begon zondag met een grote meeting in Le Bourget en werd gisteren afgerond met de presentatie van zijn 60 punten tellende programma, dat hij ’s avonds op tv mocht verdedigen. Hollande heeft van de bestrijding van de financieel-economische crisis zijn hoofdthema gemaakt, met een programma dat zowel ouderwets socialistische elementen bevat (de pensioenleeftijd terug naar 60) als de sociaal-democratische vleugel binnen de partij tevreden moet stellen. Hollande wil 29 miljard aan extra inkomsten ophalen, vooral dankzij een drastische belastinghervorming, waarbij de hogere inkomens meer zullen moeten bijdragen. Een deel daarvan dient om de Franse staatsschuld af te bouwen; 20 miljard wordt opnieuw geïnvesteerd, in bijvoorbeeld jongerenbanen en steunvoor het midden- en kleinbedrijf.

Zelfs al wordt er gediscussieerd over de haalbaarheid van het programma, zelfs al wordt Hollande hoogmoed verweten als hij zegt het Europees akkoord van begin december weer te willen openbreken, zelfs al houdt de president zijn strakke ritme van drie nieuwjaarsspeeches per week aan, het waren Hollande en de Parti Socialiste die de nieuwsagenda bepaalden. Dat werpt vruchten af. Uit een peiling die donderdag verscheen blijkt dat Hollande in een tweede ronde Sarkozy makkelijk zou verslaan: 60 tegen 40 procent. Nooit eerder stond een zittende president er enkele maanden voor de stembusgang zo slecht voor.

Nog beter nieuws voor Hollande is dat hij na enkele zwakkere weken opnieuw wint onder alle bevolkingsgroepen, ook de lage inkomens en de lagere middenklasse. Van de arbeiders gaf 36 procent aan Hollande te willen stemmen, 3 procentpunt meer dan Marine Le Pen van het rechts-nationalistische Front National. Het illustreert op zijn minst dat Hollande weer aansluiting heeft gevonden met een deels afvallig kiespubliek.

Bij de meerderheidspartij UMP is het ondertussen alle hens aan dek. Partijgenoten van de president suggereren dat het de verkeerde strategie is om zo lang te wachten met een officiële kandidaatstelling. Sarkozy zelf zinspeelde in een officieus gesprek met journalisten op zijn afscheid van de politiek, en de weekendeditie van Le Monde opent met een mea culpa van Sarkozy: de beslissingen waar hij nu spijt van heeft. Er is een crisisgroep opgericht die de communicatie moet stroomlijnen en de aanval op Hollande moet inzetten.

Erg inhoudelijk is die kritiek vooralsnog niet. De socialistische kandidaat wordt vooral arrogantie verweten, omdat hij zich al president zou wanen. Maar zoals een radiohumorist het omschreef: de ene politicus die de ander arrogantie verwijt, dat is een beetje zoals de camembert die de roquefort verwijt dat hij stinkt.

Het UMP hoopt op een sterke eindsprint en wil daar dit weekeinde aan beginnen, met een congres en op zondagavond een nieuwe interventie van de president, op vijf televisiezenders tegelijk. Sarkozy zal er zich opnieuw profileren als de hardwerkende president die maatregelen neemt, en geen tijd heeft voor vage campagnebeloften.

Moeilijkheid daarbij is dat Sarkozy een weinig benijdenswaardige balans moet verdedigen, met verdubbeling van de staatsschuld tot 1.600 miljard euro en verdubbeling van de werkloosheid tot 10 procent. Het UMP mag dan nog zo vaak herhalen dat het gaat om een gedeelde verantwoordelijkheid van de afgelopen dertig jaar, en dat de crisis het de president extra moeilijk heeft gemaakt, de cijfers van de afgelopen vijf jaar maken het de PS makkelijker om te zeggen dat de recepten van Sarkozy niet hebben geholpen.

Hollande heeft deze week aan geloofwaardigheid gewonnen, en zelfs zijn foutjes worden nu met de mantel der liefde toegedekt. Een uitspraak die hij zondag toeschreef aan Shakespeare („ze faalden omdat ze niet begonnen met een droom”) bleek niet afkomstig van de grote William, maar van de iets bescheidener hedendaagse auteur en literatuurcriticus Nicholas Shakespeare. In een opportunistisch medialandschap kan zo’n fout de genadeklap betekenen voor een slechtere campagne. Nu veel media in Hollande de winnaar zien, is het niet meer dan een grappige bijkomstigheid.