Rauwe beelden die de ware ziel van de stad blootleggen

De 86-jarige Finse filmmaker Peter von Bagh wordt dit jaar geeerd door de organisatie van het festival. Vanmiddag vond de start plaats van een serie vertoningen van zijn werk met de aangename film Helsinki Forever uit 2008.

Rautatientori ja Helsingin rautatieasema iltavaistuksessa lumisateella. Etualalla ihmisiä jonossa linja-autopysäkillä.

Het festival eert dit jaar de 68-jarige Finse filmmaker Peter von Bagh. Vanmiddag vond de start plaats van een serie vertoningen van zijn werk met de meeslepende film Helsinki Forever uit 2008.

Tussen het vele 3D-geweld en de blockbusters door is het even schakelen, en dan vooral wegzakken in de zachte stoel en het verleden van de Finse hoofdstad voorbij laten komen. Bij het maken van Helsinki Forever heeft Von Bagh geen camera nodig gehad; de film vormt een collage van bestaande filmbeelden van de stad, in veel gevallen net zo broos als de verschijning van Von Bagh zelf. De oudste beelden zijn zo’n negentig jaar oud en er komen verder ook weinig beelden in kleur langs.

Al het materiaal is afkomstig uit talloze films, journaals en liedjes die samen “de ziel van Helsinki blootleggen”, aldus Von Bagh. De maker lijkt zich bewust te zijn van het feit dat het publiek gewend is aan snelle HD-beelden, wanneer hij de film aankondigt met de woorden: “probeer alstublieft te genieten van dit bescheiden stukje Fins, tja, iets.”

De film bestaat voor een groot deel uit rauwe beelden, iets waarop Von Bagh de vele uren archiefmateriaal heeft geselecteerd, zo legt hij uit tijdens de dagelijkse Critics Talk waarin hij zijn werkwijze toelicht.

“Mijn neus vertelt me altijd wanneer er een bepaalde waarheid achter beelden schuilt. Ik zoek niet naar de mooiste beelden. Juist het lelijke en middelmatige materiaal zegt het meest over een plek, en de verhalen die daarachter schuilen. Daarom besteed ik veel aandacht aan de oorlog in deze film. Die heeft diepe littekens achtergelaten in de stad, die ook de mensen tot op de dag van vandaag tekenen.”

In zijn poëtische voice-over geeft Von Bagh met een aangename toon zijn beeld van de stad. Bij de decennia-oude beelden van een prachtige grote bioscoopzaal geeft hij zijn publiek iets mee dat niet alleen zijn fascinatie voor Helsinki, maar ook het filmmaken weergeeft:

“Een cinema is een plek waar het hele publiek voor even dezelfde droom droomt.”

Aangezien ik best gevoelig ben voor dit soort quotes moet ik maar gauw op zoek naar een volgend hoogtepunt.