PvdA te gronde richten? Dat kan bij de open lijsttrekkersverkiezingen

De top van de PvdA, met in het midden partijleider Cohen. Foto Roel Rozenburg

Chris Aalberts, docent politieke communicatie, doet in ambtenarenblad re.Public een oproep om de voorverkiezingen van de PvdA te saboteren. Niet-leden mogen voor het eerst bepalen wie de lijsttrekker wordt. Stem daarom op de meest kansloze kandidaat, zo spoort Aalberts niet-leden aan.

Mensen die willen dat de PvdA met een kansloze lijsttrekker de nationale verkiezingen ingaat, moeten er wel wat voor over hebben. Op het partijcongres van 21 en 22 januari is besloten dat niet-leden een kleine vergoeding moeten betalen. Ook wordt geëist dat ze een verklaring ondertekenen waarmee ze hun sympathie voor de PvdA betuigen.

Aalberts ontvouwt in zijn column geen uitgewerkt sabotageplan, maar hij is ervan overtuigd dat er via sociale media tienduizenden mensen gemobiliseerd kunnen worden. Genoeg om de slechtste kandidaat naar voren te schuiven. “Het enige wat we nu nog nodig hebben is goed community management.”

Juist in Nederland kan rotzooi getrapt worden

Het PvdA-bestuur moet het reglement voor de verkiezingen nog ontwerpen. maar het ziet er naar uit dat het model van de Franse socialisten gekopieerd wordt. Afgelopen jaar stemden meer dan anderhalf miljoen Fransen op François Hollande. Daarvoor hoefden ze geen lid te zijn van de Parti Socialiste.

In de Verenigde Staten worden al decennia zowel open als gesloten (alleen geregistreerde kiezers) voorverkiezingen gehouden. Het komt voor dat kiezers van de ene partij roet in het eten gooien bij de andere partij, schrijft journalist Frans Verhagen in zijn boek De beste wint nooit (Nieuw Amsterdam, 2008). Per staat gelden overigens andere regels. In New Hampshire, bijvoorbeeld, mogen ook independents (onafhankelijken) meedoen aan de voorverkiezingen van Democraten en Republikeinen. “Dit is één van de redenen waarom New Hampshire zo vaak een verrassing oplevert.”

Aalberts wil geen verrassing. Hij stuurt aan op een gerichte campagne die best wel eens zou kunnen slagen. Het politieke bestel is hier namelijk versnipperd: je hebt minder mensen van buiten nodig om de keuze van trouwe partijleden teniet te doen.

Dat is natuurlijk de nachtmerrie van Hans Spekman, de nieuwe voorzitter van de PvdA die met het plan voor open voorverkiezingen kwam. Zijn sympathieke idee om heel Nederland te betrekken bij de partij kan nu gekaapt worden door mensen die helemaal niet met de PvdA sympathiseren. Spannend wordt het hoe dan ook: binnen de partij is de steun voor de huidige leider flink geslonken. Slechts twintig procent van de provinciale en lokale PvdA-politici vindt dat Job Cohen nog een keer lijsttrekker moet worden.

Volg @stevendejong op Twitter

Eerder in deze serie:
Democratie en kapitalisme gaan scheiden. Ontferm je over kind Occupy
Alles wat je tegen Obama zegt, onthoudt hij. Vrees politici die luisteren
Politiek heeft draaikonten nodig. Naar voorbeeld van Lincoln
Gekken aan het roer. Helemaal niet zo’n slecht idee
Vijf tips om een dictatuur coupbestendig te maken
Obama faciliteert online petities. Idee voor Rutte?
Politiek, schaf commissies af en zet de burger aan het werk
Willen de echte Henk en Ingrid opstaan?
Het droeve lot van burgers op het Binnenhof
Tocqueville en de tirannie van de meerderheid