Puin en gruis in Rio

Inwoners van Rio speculeren over de oorzaak van de instorting van drie hoge gebouwen. Deugde de bouw niet, was het corruptie?

Ana Vitoria begint bijna te huilen. „Ik moet God danken dat ik niet in Liberdade was toen het instortte”, zegt de 45-jarige telefoniste herhaaldelijk. De Liberdade is de naam van de kantoorgebouw waar zij werkte.

Op de ingedeukte voorklep van een Honda Fit liggen stukken steen. In de straat rijden bulldozers af en aan. „Het is een schande voor de stad”, zegt ze.

Vitoria zag eergisteravond op televisie hoe in het centrum van Rio de Janeiro haar kantoor, een pand met twintig verdiepingen, was veranderd in puin en gruis. Twee andere gebouwen werden meegetrokken in de val. „Stel je voor dat het overdag was gebeurd, tijdens de kantooruren. Dan waren er honderden mensen omgekomen.”

Een dag nadat in Rio de Janeiro drie gebouwen zijn ingestort, is de verbijstering groot in Brazilië. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? De gebouwen stonden in het hartje van de stad, naast het historische gemeentetheater. Is er weer eens gebouwd of gerenoveerd zonder vergunningen? Heeft een ambtenaar zich heeft laten omkopen?

Omstanders speculeren driftig over de oorzaak van de instorting. Een van hen is João Pedro, een schoonmaker die een gebouw verderop werkt. Pedro is een beetje zenuwachtig geworden door het voorval. „Het gebouw waar ik werk, is ook meer dan vijftig jaar oud.”

„Het is gewoon een kwestie van goedkoop bouwen,” zegt zijn collega Carlos Bahia, een oude man met vergeelde tanden. „Ze negeren de regels, ook al kan dat gevaren opleveren. Je koopt iemand om, die knijpt een oogje dicht en geeft je een vergunning. De gemeente moet corruptie bestrijden en strenger controleren bij bouwwerkzaamheden.”

Ook buiten Rio de Janeiro roept de instorting vragen op. Over tweeënhalf jaar moet de finale van het Wereldkampioenschap in de stad worden gespeeld. In 2016 organiseert Rio de Olympische Spelen. Daarom wordt er nu overal in de stad gebouwd en gerenoveerd.

De ramp roept bovendien herinneringen op aan een catastrofe in februari 1998. Toen stortte een groot deel van het 22 verdiepingen tellende Edifício Palace II in. Daarbij kwamen acht mensen om het leven. De flat was pas twee jaar eerder opgeleverd. Fouten tijdens de bouw lagen toen ten grondslag aan de instorting van het pand, dat gelegen was in Barra da Tijuca. In deze wijk zal ook een groot deel van de Olympische Spelen plaats hebben.

De ingestorte gebouwen van gisteren waren decennia oud. In het Liberdade was een renovatie gaande op het moment van de ramp. Mogelijk is er een steunbalk geveld op de negende verdieping. Volgens Crea, de regionale ingenieursraad verantwoordelijk voor bouwvergunningen, was er voor de werkzaamheden geen toestemming verleend. João Pedro, een schoonmaker, zegt: ,,Het gebouw waar ik werk, is ook meer dan vijftig jaar oud. Misschien heeft het met de fundering te maken. Vroeger had men andere regels bij bouwwerken.”