Poen met groen

Een aantal voorlopers daargelaten is er nog geen liefdesrelatie opgelaaid tussen grote bedrijven en maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo). Veel bestuurders verzuchten dat „we iets moeten met duurzaamheid” en schuiven het onderwerp dan snel door naar de anderhalve werknemer op de mvo-afdeling.

Het zal niemand verbazen dat dit lauwe enthousiasme zelden de opmaat is naar een ambitieus duurzaamheidsbeleid. Maar is dat erg? De juiste gedragscodes zijn gevolgd, de CO2-voetafdruk is in beeld en op de website staat anekdotisch bewijs dat het bedrijfshart op milieu- en maatschappelijk vlak op de goede plek zit. Voldoende om actiegroepen op afstand te houden en aan duurzame vinklijstjes van klanten en beleggers te voldoen.

Toch is dat erg, zeggen onderzoekers van Harvard en London Business School. De reactieve houding die kenmerkend is voor mvo-beleid van veel grote bedrijven slaat de plank mis. Het verspilt niet alleen potentieel voor meer milieu-impact en werknemertevredenheid – softe targets waar no-nonsense bestuurders wellicht minder warm voor draaien – het kost ook geld. Veel geld.

Hun onderzoeksrapport The Impact of a Corporate Culture of Sustainability legt 90 beursgenoteerde Amerikaanse bedrijven met een brede, strategische duurzaamheidsaanpak naast 90 bedrijven in de achterhoede en bekijkt de wisselwerking tussen financiële prestaties en een waaier aan milieu- en sociale aspecten. Die aspecten variëren van CO2-reductie, groen inkoopbeleid, energie-efficiëntie tot gezondheid, balans tussen werk en vrije tijd en gemeenschapsactiviteiten.

Een genadeloze nadruk op duurzaamheid blijkt geen windeieren te leggen. Wie in 1993 1 dollar in aandelen van de duurzame groep had geïnvesteerd, kon eind 2010 ruim 2.200 procent koerswinst in zijn zak steken. Bij de hekkensluiters bleef de meter steken op 1.500 procent. De winstgevendheid van de duurzame ondernemingen, uitgedrukt in resultaat op het eigen vermogen, lag een kwart hoger.

Wat was de silver bullet in het bonte mvo-palet die de winst zo lekker opstuwde voor duurzame ondernemingen? Waren het grote duurzame kostenbesparingen? Omzet uit groene producten en diensten? Lager ziekteverzuim? Het verrassende antwoord: geen van alle en allemaal.

De onderzoekers zoeken de verklaring in de structurele cultuurverandering die lijkt op te treden bij bedrijven die alle duurzame elementen serieus nemen. Dit leidt sluipenderwijs tot meer innovatie, meer betrokken werknemers en een structureel hogere winst.

Het slechte nieuws is dat er geen smokkelroute is naar het duurzame Walhalla: het duurt minstens drie jaar voor intensief duurzaam beleid zichtbaar financieel resultaat oplevert. Dat is een eeuwigheid als je prestatiebonus meedient met de kwartaalcijfers en je elke paar jaar toe bent aan een nieuwe uitdaging. Het aantal bedrijven dat het volle potentieel van maatschappelijk verantwoord ondernemen benut zal dus nog wel even bescheiden blijven.

Jacco Kroon

De auteur is partner bij een duurzaam adviesbureau.

www.responsible-investor.com/ home/article/harvard_lbs/P1/