Herstart Nokia: 1 miljard verlies

De Finse telefoonfabrikant Nokia sluit een rumoerig jaar af met beroerde cijfers. Alle hoop is gericht op de Windows-telefoons, waarvan er nu 1 miljoen verkocht zijn.

Aan dramatische vergelijkingen heeft het Nokia-topman Stephen Elop nooit ontbroken. Precies een jaar geleden vergeleek hij Nokia’s besturingssysteem Symbian nog met een man die gevangen zit op een brandend olieplatform: Nokia was met Symbian niet opgewassen tegen smartphones van Apple en Google en koos voor een samenwerking met Microsoft om de ondergang te vermijden.

Nu kondigt Elop de wederopstanding van zijn bedrijf aan: de nieuwe Nokia Lumia-telefoons met Windows „hebben een bruggehoofd geslagen in de oorlog van de mobiele ecosystemen”.

Nokia, zo blijkt uit de jaarcijfers die het gisteren presenteerde, verkocht sinds afgelopen najaar ruim 1 miljoen van die Lumia-toestellen. Maar er is één vergelijking die Elop liever niet maakt: die met de verkoopcijfers van Apple. Want het Amerikaanse technologiebedrijf verkocht van zijn iPhone 4s miljoen exemplaren in één weekeinde. Zelfs de 37 miljoen verkochte iPhones in het afgelopen kwartaal hadden er meer kunnen zijn, meldde Apple, als de productie het had toegelaten.

Nokia maakt een herstart met een heel nieuwe strategie. Dat is in de cijfers terug te zien: de jaaromzet daalde met 9 procent tot 39 miljard euro, en Nokia slikt een verlies van ruim een miljard euro. Dat was in 2010 nog een winst van twee miljard euro.

Eigenlijk was het verlies nog groter, want de Finnen krijgen van Microsoft 250 miljoen dollar (180 miljoen euro) per kwartaal. Dat enorme bedrag geeft aan hoeveel vaart Microsoft wil zetten achter het Windows Phone besturingssysteem. Net als Nokia was de softwaremaker rijkelijk laat met een reactie op Apple iOS en Google Android, de systemen die op het gros van de smartphones staan. De ambitie is om zo snel mogelijk Research in Motion (RIM) in te halen, dat worstelt met de vernieuwing van zijn BlackBerry en deze week een nieuwe topman uit de eigen gelederen aanwees. Beleggers houden er rekening mee dat Microsoft toenadering zal zoeken tot RIM, net zoals het dat bij Nokia deed.

Een van de belangrijkste „bruggehoofden” voor Nokia aan de langverwachte terugkeer op de Amerikaanse markt. Het nieuwe topmodel, de Lumia 900, is geschikt voor snelle mobiele breedbandnetwerken. De reacties op die telefoons, van consumenten en recensenten, zijn doorgaans positief. Maar Nokia’s grootste uitdaging is het om poot aan de grond te krijgen bij de telecomproviders, die de toestellen met een flinke korting moeten verkopen. Microsoft staat niet toe dat de providers zelf hun stempel drukken op de toestellen – bij Android zijn de eisen een stuk minder hoog.

Vier, vijf jaar geleden had Nokia het nog voor het zeggen in de telecomindustrie; de koers stond nog boven de veertig dollar, de iPhone was nog maar net op de markt en leek nog geen enkele bedreiging voor het marktleiderschap van Nokia. Nu is de waarde van een aandeel gedaaldtot rond de 5 dollar; beleggers zijn er niet zo zeker van dat 2012 „een overgangsjaar” wordt, zoals Stephen Elop beloofde.

Nokia verloor niet alleen zijn greep op de lucratieve smartphonemarkt (daarvan werden er 25 procent minder verkocht in 2011), maar verliest ook terrein op de markt van goedkope telefoons. In dat segment daalden de verkochte aantallen met 3 procent (340 miljoen per jaar) en zakte de omzet terug met 13 procent. Dat is een rechtstreekse bedreiging voor de nummer één positie van de Finnen.

Concurrent Samsung ruikt bloed: het Koreaanse technologiebedrijf profiteert van de populariteit van Android en heeft hardop uitgesproken dat het dit jaar Nokia wil voorbijstreven als grootste telefoonmaker.