Formeel nog altijd verdachte

Volledig zwijgen en hopen dat de opwinding snel afneemt. Dat is de positie die de vanochtend vroeg vrijgelaten topcrimineel Willem Holleeder de komende tijd zal innemen. De man die een aardig nieuw startkapitaal zou kunnen verdienen met het geven van een ‘exclusief’ vraaggesprek, zal zo discreet mogelijk een nieuw bestaan opbouwen, zo valt te vernemen.

De 53-jarige Holleeder, die sinds 2006 gevangen zat wegens het afpersen van vastgoedhandelaren, heeft zich naar verluidt zeer verbaasd over „de totale hysterie” die ontstond toen deze krant op 2 januari van dit jaar meldde dat hij eind deze maand zou vrijkomen. Vandaag heeft hij tweederde deel erop zitten van zijn wegens afpersing opgelegde gevangenisstraf. De top van politie en justitie kwam in een speciaal overleg vlak voor Kerstmis tot de conclusie dat er onvoldoende bewijs is om Holleeder succesvol te kunnen oppakken en vervolgen wegens liquidaties.

Sindsdien worden justitie, politie en de advocaat van Holleeder, Stijn Franken, belaagd door de media met vragen over de nakende invrijheidstelling van de boef met de bijnaam De Neus. Holleeder zag van de week tot zijn grote verbazing dat zelfs een praatprogramma als Pauw & Witteman voor het grootste deel gewijd was aan een debat tussen vier mannen over het feit dat zijn straf erop zit. „Het is onbegrijpelijk hoe er van Holleeder een monsterlijk grote boef wordt gemaakt”, zo valt in zijn kamp te vernemen.

Om de media te ontlopen is Holleeder begin deze week al overgeplaatst naar een andere gevangenis dan De Schie in Rotterdam, waar hij het grootste deel van zijn straf heeft uitgezeten. Hij is zich er zeer van bewust dat de enorme aandacht voor zijn persoon het er niet eenvoudiger op maakt een normaal leven te leiden. Holleeder heeft bovendien een broze gezondheid. Hij is recentelijk nog in het penitentiair ziekenhuis in Scheveningen geopereerd aan zijn hart, omdat de pompfunctie hapert.

Justitie blijft Holleeder formeel nog steeds verdenken van het organiseren van liquidaties in de Amsterdamse onderwereld. Volgens vastgoedhandelaar Willem Endstra zou hij de grote man zijn achter 25 moorden in het misdaadmilieu. Endstra zei dit in 2003 in vertrouwelijke gesprekken die hij met Amsterdamse rechercheurs voerde op de achterbank van zijn kogelwerende BMW. Holleeder zou volgens hem onder meer zijn zwager en handlanger Cor van Hout – met wie hij in 1983 biermagnaat Freddy Heineken ontvoerde – hebben laten doodschieten. Een jaar later werd Endstra, die gold als de bankier van de onderwereld, zelf vermoord. Ook die liquidatie was het werk van Holleeder, volgens andere criminele getuigen.

Andere verdachten van die liquidaties staan in Amsterdam terecht in een strafzaak die nu al zo’n drie jaar duurt. Als dat proces – waarbij justitie gebruik maakt van een kroongetuige – voor het OM succesvol afloopt, dan kan het zijn dat Holleeder alsnog weldra wordt gearresteerd. Justitie is ook nog bezig met een zogeheten ontnemingprocedure. Het OM wil Holleeder ‘plukken’ voor 17 miljoen euro aan criminele winsten. Als de rechter deze claim accepteert en Holleeder niet betaalt, dan wacht hem ook opnieuw een verblijf in de gevangenis.