De zaak-Kaviaar

Wanneer precies wordt internetactivisme crimineel? Van Wikileaks tot Megaupload en Anonymous keert die vraag terug. Binnenkort vermoedelijk ook in een rechtszaak tegen Joke Kaviaar. Dat is het alias van de anarchistische actievoerder en dichteres-blogger Joke Kuijt (46).

Ik was na enig onderhandelen welkom in het vervallen tuinhuis van een jongen met de naam Berk. Hij opende het hek van de voormalige ADM-werf in de Amsterdamse havens. Zo’n 125 krakers, autonomen en ongeregelde figuren wonen hier. Joke stond me al op te wachten.

We liepen over een modderspoor. Binnen stookte Berk zijn houtkacheltje gastvrij op, wat tot enige rookvorming leidde. Drogend wasgoed aan het plafond druppelde in mijn blocnote. Een hond liet winden.

Joke vertelde verongelijkt hoe zij zelfs uit een alternatief literair café werd gegooid, omdat ze er een ongewenst pamflet tegen het asielbeleid uitdeelde. Niet afkeurend schreef ze daarin over Kedichem, waar in 1986 hotel Cosmopolite in brand vloog toen actievoerders er rookbommen bij de Centrumpartij en de Centrum Democraten naar binnen gooiden. Joke Kuijt was daarbij.

„Zelfs alternatieve dichters vonden dat opruiing.” Ook de AIVD houdt haar in de gaten. Joke Kuijt zit in de Werkgroep Stop Deportaties, waarvoor de AIVD al waarschuwde in de nota Het vuur van het verzet. Stop Deportaties intimideert bedrijven die detentiecentra voor asielzoekers bouwen. „Gewoon”, zei Joke geroutineerd. „Lawaaiacties, doodliggen op de stoep, symbolisch ‘bloedgeld’ brengen.”

Maar er waren ook dreigende nachtelijke bezoeken aan de directeur van zo’n bedrijf. Er vloog een bouwkeet in brand.

Niet haar groep, zei Joke. Maar keurt ze het af? „Dat is niet aan mij.”

Zij schrijft haar blog.

Over een nieuw detentiecentrum: „… dat ding vraagt erom vernietigd te worden voor het gebouwd is.”

Over het asielbeleid: „Laten we die muren afbreken voor ze er staan.”

En: „Een affikkend bedrijfspand is geen geweld, het is het begin van gerechtigheid. Noem mij maar terrorist (…)”

En meer.

Dus in september is Joke Kuijt wegens opruiing gearresteerd en drie dagen vastgehouden door de Nationale Recherche. Het Openbaar Ministerie werkt nog aan de dagvaarding.

Haar advocaat, Willem Jebbink, vraagt zich in de geest van de tijd af of het wetsartikel tegen opruiing na de komst van het vrije internet „nog werkbaar” is. En verschilt een blogger van een columnist? Beau van Erven Dorens kon in zijn Parool-column probleemloos schrijven „Gooi hun ruiten in!”. Ook hij doelde op de overheid, in de kwestie-Mauro.

Alle teksten van Joke Kaviaar staan nog op haar blog. Het Openbaar Ministerie dreigt haar daarom opnieuw aan te houden. Dat mag niet tweemaal voor hetzelfde. Maar het blog was even uit de lucht en is toen door Anonymous weer online gezet.

Is dat een nieuw misdrijf? Wie is hier dan de activist? Waar begint terreur?