Bleker molesteert de natuurbescherming

Het natuurbeleid van staatssecretaris Bleker is omstreden. Er is veel kritiek op zijn nieuwe wet.

Redacteur Ruimtelijke Ordening

Den Haag. Decennialang werd de natuur beschermd, dwars door partijen en kabinetten heen. Maar onder het mom van de economische crisis breekt dit kabinet de natuurbescherming tot de grond toe af. Vindt bijvoorbeeld VVD-prominent en voorzitter van natuurorganisatie Het Bosschap Ed Nijpels: „In een jaar is het klimaat rondom natuur radicaal veranderd. Het debat is gepolariseerd, de natuurwereld zit in het strafbankje.”

Nijpels was afgelopen maandag een van de deelnemers aan een symposium over de initiatiefwet Mooi Nederland van PvdA, GroenLinks en D66. Die wet moet tegenwicht bieden aan de nieuwe Wet Natuur van staatssecretaris Henk Bleker (Natuur, CDA), die vandaag wordt besproken in de ministerraad. De wet van Bleker vereenvoudigt regels, laat meer aan regio’s over, dwarsboomt minder economische activiteiten, en beschermt plant- en diersoorten niet méér dan waartoe Brussel verplicht. Bleker bezuinigt ook nog eens 600 miljoen, 60 tot 70 procent van het totaal, op natuurbeleid. „Afbraakbeleid”, vinden oppositie en natuur- en milieuorganisaties. D66-leider Alexander Pechtold: „Voor dit kabinet geldt: een gewei aan de muur is ook natuur.”

Tot zover de onheilsboodschap. Maar waar blijft het maatschappelijke protest? Duizenden studenten trokken begin vorig jaar naar Den Haag, gisteren waren het de leraren. „Waarom kunnen wij geen duizenden mensen naar het Binnenhof krijgen?”, vroeg Nijpels zich af.

Natuur- en recreatieorganisaties zoeken de oorzaak vooral bij zichzelf. Ze communiceren niet goed. Het taalgebruik is verkeerd, meent ANWB-directeur Guido van Woerkom: „We praten te veel over soorten, over normwaarden, niet over wat de recreant aan de natuur heeft.” Natuurclubs verliezen de laatste jaren veel leden.

De initiatiefwet Mooi Nederland is het laatste redmiddel tegen Blekers plannen. Maar het lijkt een achterhoedegevecht. In plaats van een duidelijk alternatief te bieden, blinkt de wet vooralsnog uit in vaagheid. Ze hebben het bewúst vaag gehouden en bieden alleen ‘bouwstenen’ aan, zeggen de initiatiefnemers, omdat ze eerst willen afwachten hoe de wet van Bleker er precies uitziet. „Dan kunnen we pas afwegen of we daarop willen amenderen of dat we toch onze eigen wet indienen”, zegt D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven. PvdA-Kamerlid Lutz Jacobi: „Het is interessant beide wetsvoorstellen straks naast elkaar te leggen. Dan kan je het contrast zien.”

De initiatiefwet kent meer problemen. Zo wil de oppositie in elk geval de Ecologische Hoofdstructuur*, een netwerk van natuurgebieden, groter maken dan Bleker wil. Dat kost geld, en dat is er nu niet, erkende PvdA-leider Job Cohen al. Een inkoppertje voor CDA-Kamerlid Ger Koopmans: „Met goede bedoelingen is niets mis. Maar vastleggen in de wet zonder dat geld beschikbaar komt, leidt tot geen vierkante meter extra natuur.”

En dan zijn de initiatiefnemers er ook nog in geslaagd de SP, die het voorstel zou moeten steunen, tegen zich in het harnas te jagen. De SP werd niet uitgenodigd om mee te schrijven aan de initiatiefwet. Om praktische redenen, zeggen de initiatiefnemers, want met zijn drieën aan een voorstel schrijven is al lastig, laat staan met vier. Tot ergernis van SP-Kamerlid Henk van Gerven, die zegt „als geen ander tegen de barbarij” van Bleker te hebben geageerd. „Dit lijkt me nu typisch een onderwerp dat zich leent voor een oppositiebreed initiatief.”