Zweden versus Fincher: 1-0

Duurder, dat was David Finchers verfilming van het eerste deel van Stieg Larssons Milennium-trilogie vooral. Veel duurder dan zijn Zweedse voorganger. Daardoor ziet alles er een stuk beter uit: onheilspellend donkere steegjes, afgelegen vrieskoude eilandjes, royaal bedekt met poedersneeuw. Ook Mikael Blomkvist en Lisbeth Salander, belichaamd door Daniel ‘James Bond’ Craig en Rooney Mara, zien er in de remake Hollywoodknapper uit.

Maar maakt dat de film ook beter? Ik vind van niet. Een ogenschijnlijk pietluttig detail, samen te vatten als de Amerikaanse filmkijk op seksualiteit en het vrouwelijk lichaam, ondermijnt in deze versie namelijk zo ongeveer alle agressief-feministische ideologie die de Zweedse film zo bijzonder maakte.

Mooi was het moment in die versie waarin Noomi Rapace als Salander Blomkvist bestijgt. Zíj voert de teugel, zíj houdt de regie. Hoe kan het ook anders? We kennen haar geschiedenis; het is volkomen vanzelfsprekend dat zij zo aan haar gerief moet komen. Zij heeft behoeftes, zeker, maar een lustobject zal ze, uit eigen beweging althans, nooit meer zijn. Die kleine, veelzeggende scène sluit naadloos aan bij de grotere thematiek: mannen die vrouwen objectiveren, mannen die vrouwen verkrachten en vermoorden – bij Larsson ligt dat in elkaars verlengde.

Maar wat doet Fincher? Mara zit nog maar net op Craig, en hup, daar dwingt James Bond haar met een gespierde zwaai alweer onder zich. Glanzende Hollywoodseks volgt. Ook discutabel: als de enge Bjurman Lisbeth verkracht, glijdt de camera gretig over Mara’s billen. Die scène is veel esthetischer dan in het origineel. Een nogal dubbel signaal: verkrachting is fout, túúrlijk, maar de kijker mag intussen toch wel van haar mooie lichaam genieten? Bij Fincher krijgen Blomkvist en Salander bovendien een affaire, waarin zij bakvisachtig wordt teleurgesteld.

Het is een geruststellend vrouwbeeld: gelukkig is dit meisje toch kwetsbaar, verliefd, afhankelijk! Want een eigenzinnige, stoere, boze vrouw, dat is eng. Die kijk op Salander past beter bij de boeken, lees je dan. Maar – en dat weet iedereen – zo goed zijn die nou ook weer niet.