Een eigen luchtmacht voor de Nasdaq

Zelfs met de beste intenties kan alles misgaan. Te midden van de feesten en cocktails in Davos is een nieuw begrip geboren: dystopie. Onthoud dat woord!

Niemand gaat naar het World Economic Forum in Davos om zich van zijn kwetsbare kant te laten zien. Maar Edward S. Knight zit er niet mee. De computers van de Nasdaq worden constant bestookt met cyberaanvallen, erkent de topjurist van de Amerikaanse technologiebeurs.

Vorig jaar kwam een grote hackersaanval op het netwerk van de beurs al eens in het nieuws. De FBI kwam onderzoek doen, en vervolgens ook de geheimzinnige inlichtingendienst NSA. Er werden allerlei maatregelen genomen, maar het probleem is nog altijd niet opgelost.

Er zijn aanwijzingen dat China achter de aanvallen zit, zegt Knight in een zaaltje waar enkele tientallen belangstellenden spreken over ‘de duistere kanten van het internet’.

„Als we aangevallen zouden worden door een buitenlandse luchtmacht, zou de overheid niet aarzelen en meteen voor ons in de bres springen om het de boosdoeners betaald te zetten. Maar met een cyberaanval ligt dat anders. De wet is er onduidelijk over welke verantwoordelijkheid de overheid heeft en welke de bedrijven.”

Risico’s en onzekerheden, in alle soorten en maten, zijn een geliefd gespreksonderwerp in Davos. Het risico natuurlijk dat de eurozone uiteenvalt, of dat het nog jaren duurt voor economische groei in het westen weer goed op gang komt. Maar ook maatschappelijke, technologische en milieurisico’s.

Op al die terreinen is er dit jaar reden tot zorg, aldus een rapport van de organisatoren van het Forum. Ze waarschuwen voor een ‘dystopie’, het tegendeel van een utopie, een situatie waarin pogingen om een betere samenleving op te bouwen onbedoeld verkeren in een schrikbeeld waarin alles slechter wordt.

De kiemen voor een dystopie (houdt dat woord in de gaten, we gaan er dit jaar meer van horen!) zijn al gelegd, aldus het rapport, „door de toenemende jeugdwerkloosheid, gepensioneerden die afhankelijk zijn van staten die diep in de schulden zitten en de groeiende kloof tussen arm en rijk in de wereld”. En die dystopie kan vervolgens weer „een neergaande spiraal in de wereldeconomie opgang brengen, nog versterkt door sociale onrust, protectionisme, nationalisme en populisme”. Als er hier in de avonduren niet zoveel cocktails, diners en feesten waren, zou de Davos-ganger er nog somber van worden.

Voor de Nasdaq zijn de miljoenen aanvallen op zijn computersysteem voorlopig het nijpendste probleem – en voor tal van grote bedrijven geldt hetzelfde, ook al zijn de meeste er heel wat minder open over om hun reputatie te beschermen.

Een deskundige op het gebied van internet en overheidsbeleid toont begrip voor Nasdaq-jurist Knight. „Als een land een ander land met computeraanvallen wil ontwrichten, dan valt het zijn infrastructuur aan, de energievoorziening en, inderdaad, financiële instellingen. De meeste overheden zien dat wel in. Maar er zijn geen duidelijke afspraken waarvoor de overheid verantwoordelijk is.”

De Nasdaq-man knikt berustend. Hier schiet hij weinig mee op. Wat voor oplossing hij zelf ziet voor dit probleem van de technologiebeurs? Even valt hij stil. En dan fluistert hij met een twinkeling in zijn ogen: „Onze eigen luchtmacht opzetten.”

Juurd Eijsvoogel