Cameron geïrriteerd door Hof

De Britse premier David Cameron pleit voor een grote hervorming van het Europese Hof voor de mensenrechten. Volgens een Britse rechter praat Cameron de tabloids na.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens moet zich minder bezighouden met alledaagse zaken en zich minder bemoeien met nationale kwesties.

Als dat wel blijft gebeuren, loopt het Hof in Straatsburg het risico dat het de eigen rol als beschermer van mensenrechten ondermijnt.

Dat zei de Britse premier David Cameron gisteren in een toespraak voor de Raad van Europa, waarvan het Verenigd Koninkrijk tot mei voorzitter is.

Hij waarschuwde dat sommige recente uitspraken van het Hof een „uithollend effect” hebben op de steun voor mensenrechten onder burgers. Een grote hervorming van het Hof is daarom noodzakelijk, meent de Britse premier.

Camerons pleidooi volgt op een uitspraak vorige week die in het Verenigd Koninkrijk tot grote woede leidde. Toen bepaalde het Hof in Straatsburg dat de radicale Jordaanse geestelijke Abu Qatada niet mag worden uitgewezen naar zijn vaderland. Daar zou hij berecht worden op basis van bewijs dat door marteling is verkregen. Een rechtszaak zou daardoor naar het oordeel van het Hof „niet alleen immoreel en illegaal, maar ook onbetrouwbaar in zijn uitkomst” zijn.

Dergelijke uitspraken kunnen „de veiligheid bedreigen”, zei Cameron. „Je kan opgezadeld raken met iemand die niet het recht heeft om in jouw land te wonen, van wie je overtuigd bent – en goede reden daartoe hebt – dat hij je land kwaad wil doen. Maar toch zijn er omstandigheden waardoor je hem niet kan berechten, niet kan vasthouden en niet kan uitwijzen.”

Het is niet de eerste keer dat uitspraken van het Hof de Britten irriteren. In 2005 bijvoorbeeld, bepaalde Straatsburg dat het ontnemen van stemrecht aan gevangenen in strijd is met de mensenrechten. De Britse regering weigert echter tot dusver de wet aan te passen. Cameron zei „fysiek onpasselijk” te worden van het idee dat gevangenen stemrecht zouden krijgen, en kreeg in het Lagerhuis grote steun voor zijn houding.

Uitspraken van het Hof zijn een geliefd onderwerp van kritiek geworden onder politici. Zo kreeg minister van Binnenlandse Zaken Tessa Jowell applaus toen zij tijdens het Conservatieve partijcongres in oktober verwees naar de zaak van een illegale immigrant die niet mocht worden uitgewezen „omdat – en ik verzin dit niet – hij een kat had”.

Eerder deze week werden Cameron en de zijnen over hun houding op de vingers getikt door Nicolas Bratza, de Britse rechter bij het Hof. Hij zei dat het „teleurstellend was om hoge Britse politici kritiek te horen geven die vaker wordt gehoord in de tabloids, en die is gebaseerd op onbegrip over de rol en de geschiedenis van het Hof”.

Cameron erkende gisteren dat de Britse kritiek soms was gebaseerd op „een verkeerde interpretatie”. Maar hij verzekerde, met een verwijzing naar de Magna Carta uit 1215 en het Britse optreden in Libië vorig jaar, dat Groot-Brittannië in woord en daad mensenrechten blijft beschermen.

„Het Hof is nu verplicht om te veel te doen” zei de premier, „en dat bedreigt de mogelijkheid om dat te doen wat het belangrijkste is”.

Hij wees erop dat het Hof in de eerste veertig jaar van zijn bestaan 45.000 verzoeken kreeg. In 2010 waren dat er 61.300, aan 150.000 zaken kwam het Hof niet toe.

Het Britse hervormingsplan moet het aantal zaken dat door Straatsburg wordt behandeld beperken. Dat kan bijvoorbeeld door meer zaken niet te accepteren, en door na een bepaalde vaste periode verzoekschriften af te wijzen.

Ook zou het Hof niet automatisch moeten dienen als beroepshof voor individuen die geen gelijk krijgen bij hun eigen Hooggerechtshof. Als een zaak door nationale rechtbanken op de juiste manier is behandeld, zou het Hof in Straatsburg ze niet in overweging moeten nemen. En de Britten pleiten ervoor dat nationale beslissingen „met respect” worden behandeld. Cameron doelde daarbij vooral op immigratieregels.

Camerons toespraak werd verwelkomd door zijn eigen partij en de Britse media. Maar mensenrechtenorganisaties waarschuwden vanochtend in The Independent dat zijn hervormingen averechts kunnen werken en de bescherming die het Hof burgers in Centraal- en Oost-Europa biedt, kunnen ondermijnen.