1,5 miljoen Nederlanders wachten op nieuwe cao - ‘uitzonderlijk veel’

Schoonmakers voerden deze maand actie wegens vastgelopen CAO-onderhandelingen. Foto NRC / Rien Zilvold

Het cao-overleg tussen werkgevers en vakbonden is vrijwel stilgevallen. Ruim anderhalf miljoen Nederlanders, 18 procent van alle werkenden, vallen onder een verlopen collectieve arbeidsovereenkomst. Dat schrijft NRC Handelsblad vanmiddag.

Werkgeversorganisatie AWVN, die eerder op dag de cijfers presenteerde, kwalificeeert het aantal als “uitzonderlijk veel”.

Cao’s die verlopen, blijven vaak geldig totdat een nieuwe cao is gesloten. Maar hoe langer het duurt voordat er een nieuw akkoord is, hoe langer werknemers moeten wachten op bijvoorbeeld de aanpassing van lonen en werktijden. Ook de vakbonden zeggen dat het cao-overleg veel stroever verloopt dan anders.

De oorzaken van de impasse zijn de economische crisis, het wachten op de uitwerking van het pensioenakkoord en de bezuinigingen, zegt Hans van der Steen, directeur arbeidsvoorwaardenbeleid van de AWVN. De interne verdeeldheid in de vakcentrales FNV en CNV zet het sociale overleg verder onder druk. Van in totaal 1.515.000 werknemers is de cao verlopen. De cao’s van de grootste groepen, gemeenteambtenaren (188.000) en rijksambtenaren (120.000), liepen in 2011 al af.

Situatie ‘vrij uniek’

In januari worden doorgaans gemiddeld 24 cao-akkoorden gesloten voor in totaal 225.000 werknemers. Maar deze maand zijn er slechts vijf akkoorden bereikt, voor 12.500 werknemers. In het najaar van 2011 liep het aantal akkoorden al terug. In oktober werden twee cao’s afgesloten, in november vier, waarna een herstel in december volgde. De situatie is “vrij uniek”, aldus de AWVN.

Van der Steen, directeur arbeidsvoorwaardenbeleid van de AWVN:

“Werkgevers kijken naar het kabinet en wachten af. Wie weet hoeveel miljarden er in het voorjaar worden bezuinigd. Die bezuinigingen komen terecht bij werkende burgers die vervolgens weer compensatie verwachten voor hun koopkrachtverlies. Het kan niet zo zijn dat de rekening via het cao-overleg bij de werkgevers komt.”

Woordvoerder Marco van Moort van FNV Bondgenoten:

“Wij merken dat de onderhandelingen stroever verlopen. De pensioenpremies zijn net vastgesteld en werkgevers proberen ze terug te verdienen bij cao-onderhandelingen.”

In 2011 zijn 410 cao’s gesloten voor ruim 2,5 miljoen werknemers, volgens de AWVN. De lonen stegen met gemiddeld 1,7 procent. Het cao-seizoen voor het komende kalenderjaar begin al in het najaar ervoor. De meeste cao’s verlopen in januari. De meeste nieuwe cao’s worden afgesloten voor de zomervakantie.

Na stakingen in de herfst werd het overleg over een nieuwe cao voor ambtenaren bij gemeenten hervat. Komen ze er nu uit? Twee hoofdrolspelers vertellen vanmiddag in NRC Handelsblad over de achterkant van het cao-overleg. Lees het artikel vanaf 15.00 uur in de digitale editie (alleen voor abonnees).

    • Eppo König