Waarom gaat boom open als er nog een trein komt?

Lonneke van Dijk uit Maastricht staat elke dag voor een spoorwegovergang met haar fiets. Ze vraagt zich dan af waarom er een bord staat met ‘wacht tot de rode lichten gedoofd zijn, er kan nog een trein aan komen’. Waarom gaan de bomen dan al open als er nog een trein aan kan komen?

Het klopt wat er staat, zegt Jeroen Nederlof, expert overwegen van Spoorbeheerder ProRail. „Er kan inderdaad een tweede trein aankomen.” Een beveiligde spoorwegovergang, hoe simpel het ook klinkt, heeft maar één doel: zorgen dat niemand onder de trein komt. Om dat te bereiken, zijn er meestal rode knipperlichten, bellen en halve slagbomen. Van de 2.600 overgangen in Nederland zijn de meeste volledig automatisch.

Nederlof legt uit dat elke overweg een vaste procedure volgt: „Als een trein een overgang nadert, passeert hij een ‘detectiepunt’. De lichten en bellen op de overweg gaan dan aan. Het duurt vervolgens vijf seconden voordat de bomen dichtgaan. Het sluiten van de bomen zelf duurt dan nog eens twaalf seconden. Daarna is er ook nog een vaste wachttijd voor de trein bij de overgang aankomt. We houden in het ontwerp van de overweg altijd rekening met een trein op topsnelheid, dan weten we zeker dat iedereen tijdig de overgang kan verlaten.”

Als de trein de overweg is gepasseerd, gaan de bomen weer omhoog. Op dat moment kan er net een nieuwe trein bij het detectiepunt aankomen. „Dan krijg je geen vijf seconden voor de bomen sluiten, ze gaan direct weer dicht. Als je daar dan onder staat met je auto, dan levert dat schade op aan de spoorboom of aan je auto”, vertelt Nederlof. Als fietser of voetganger schrik je natuurlijk als de bomen plotseling weer naar beneden komen en dat kan, volgens Nederlof, gevaarlijke situaties opleveren.

Overgangen zijn volgens Nederlof een steeds kleiner probleem voor weggebruikers. „In de afgelopen vijfentwintig jaar zijn duizend overwegen verwijderd. Die trend zet zich voort.” De overgangen worden dan vervangen door bruggen of tunnels, waardoor fietsers als Lonneke en passerende treinen „geen last meer van elkaar hebben”.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl