Opgescheept met een oud, zwaar, log wapen

De Walther P5, het dienstpistool van Nederlandse politieagenten, is bijna antiek. Toch moeten de agenten er nog een jaar mee werken, en waarschijnlijk langer. Gisteren bepaalde de rechter in Den Haag dat de aanbesteding voor het dienstpistool over moet. De aankoopprocedure voor de 42.000 nieuwe pistolen loopt al sinds 2008.

1Waarom duurt dit zo lang? In het begin liep de aanbesteding vertraging op omdat géén van de wapenfabrikanten aan de eisen van de politie voldeed. Daarna volgden twee rechtszaken: twee wapenfabrikanten vonden de procedure oneerlijk. De rechter verklaarde die klachten ongegrond. Vorig jaar leek het erop dat de koop was afgerond. Fabrikant Sig Sauer sleepte de order binnen. Maar in november 2011 maakte minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) bekend dat de pistolen niet voldeden aan de kwaliteitseisen. Hij ging met nummer twee van de aanbesteding in zee, Heckler & Koch. Daarop stapten de fabrikanten Walther en Beretta naar de rechter. Zij vonden dat zij ook een nieuwe kans moesten krijgen. De rechter gaf hun gisteren gelijk.

2 Wat is er mis met de pistolen die agenten nu gebruiken?

Ze zijn vooral oud. Een pistool gaat vijftien, hooguit twintig jaar mee, zegt Jaap Timmer van het Centrum voor Politie- en Veiligheidswetenschappen. De Walther P5 stamt uit 1980 en staat niet eens meer in de catalogus van de fabrikant. „Eén keer per jaar halen ze daar die oude productielijn uit de mottenballen. Gepensioneerd personeel wordt ingevlogen om vervangende pistolen en onderdelen te maken.” Zo’n oud pistool opkalefateren, steeds veertjes en palletjes vervangen, of zelfs het hele pistool, is duur. Volgens de politie kost de Walther P5 per jaar 1,8 miljoen euro méér aan onderhoud dan een nieuw pistool.

3Is het pistool nog wel goed? Het werkt, daarmee is alles gezegd. Timmer: „Agenten schieten meestal als waarschuwing. Dan steekt een burger heus zijn handen in de lucht.” Maar, zegt Timmer, de technologie heeft niet stilgestaan. In de Walther P5 kunnen acht kogels, in pistolen van nu vijftien. Het oude wapen is zwaar en van metaal, nieuwe pistolen zijn lichter en deels van kunststof. Het pistool is alleen voor rechtshandigen goed te bedienen en de handgreep is niet verstelbaar. „Wapens van nu kun je op de grootte van je eigen hand afstemmen.” Dat is voor mensen met grote én kleine handen belangrijk. „Een pistool dat slecht in de hand ligt, maakt de schutter onzeker.”

4Wat is dat toch, met de politie en aanbestedingen?

Ook over de aanbesteding van de dienstauto was onlangs ophef: Volkswagen-importeur Pon zou de opdracht bij voorbaat hebben gekregen. Voorkeuren voor merken en types spelen mee, zegt Timmer, dus levert aanbesteden vaak gedoe op. „Helemaal als het om de wapenindustrie gaat, dat ligt maatschappelijk gevoelig.” Ook de vorige aankoop van het dienstpistool, eind jaren zeventig, leidde tot discussie en vertraging. De politie is dit keer hoe dan ook te laat met de aanbesteding, vindt Timmer. „Ze hadden er in de jaren negentig mee moeten starten.”

Annemarie Kas