Ook Roemer nu gevaarlijk voor Wilders

Geert Wilders koos gisteren een nieuw doel: de SP. SP-leider Roemer, wiens partij leidt in de peilingen, moet zich nu bewijzen. Hij reageerde opmerkelijk losjes.

Definieer altijd je tegenstander, geef je opponent nooit de kans jou te definiëren. Volgens die oude politieke wijsheid wijzigde Geert Wilders gisteren zijn Haagse doelwit. Hij wisselde de PvdA als mikpunt voor zijn aanvallen in voor de SP. Gezien de aarzelende respons bij de SP zijn ze er in die partij niet helemaal gerust op.

Met zijn bijtende aanvallen slaagde Wilders er de afgelopen jaren in het imago van de PvdA te beschadigen, mede omdat de sociaal-democraten vaak probeerden de kritiek van de PVV-leider te weerleggen. Een strategische fout. In een polariserend land, met een polariserend medialandschap, verhogen reacties, álle reacties, het aanzien van de aanvallende politicus bij zijn achterban. En ze verlagen het aanzien van de verdedigende leider bij diens achterban. Wie geschoren wordt, moet stilzitten. Wie het initiatief neemt, wordt beloond.

Ook de SP profiteerde de laatste jaren uitbundig van Wilders’ aanhoudende offensief tegen de partij van Cohen. Zoals de Socialistische Partij ook voordeel had van de complimentjes die VVD-leiders, van Bolkestein tot Rutte, geroutineerd aan het adres van SP’ers uitten. Voor de VVD was (en is) dat nu eenmaal de beste manier om twijfel bij PvdA-stemmers en tweedracht in het linkse kamp te zaaien.

De SP zat daardoor enkele jaren in een relatief eenvoudige strategische positie. Niemand viel de partij aan, zelfs rechts sprak zijn bewondering uit. Er kwam bij dat leider Emile Roemer, de perfecte gewone man, voortreffelijk bij zijn partij en de tijdgeest past. Een vrolijke Brabander als tegenwicht voor de wantrouwende Wilders.

Maar nu de SP in de laatste peiling van Maurice de Hond is uitgegroeid tot de grootste partij (de PVV staat op vier zetels verlies), zal Roemer worden gedwongen zijn gegroeide aanzien waar te maken.

Losjes citeerde PVV-leider Wilders gisteren De Telegraaf, die de SP „een wolf in schaapskleren” noemde, en somde hij tegenover RTL-interviewer Frits Wester op dat de socialisten voorstander zouden zijn van meer immigratie, meer ontwikkelingshulp, minder veiligheid en meer Europa.

Bij de SP-fractie hadden ze een uur na het vraaggesprek al becijferd dat mondjesmaat reageren de beste tegenzet zou zijn. De nadelen van uitvoerig reageren zijn immers voldoende door de PvdA voor het voetlicht gebracht. Dus pakte Roemer de PVV-leider alleen terug op het voor de PVV gevoeligste punt, extra bezuinigingen op de zorg, en lachte hij Wilders’ typering van het EU-standpunt van die partij („een federaal Europa”) met een goedmoedig knikje weg. Dat was het zo’n beetje.

Het zijn inleidende beschietingen voor de extra bezuinigingsronde waarvoor het kabinet zich in maart gesteld ziet. De steun van Wilders voor een nieuw miljardenpakket is onontbeerlijk, en de aannemelijkheid van extra bezuinigingen op de zorg is levensgroot. Vandaar dat Roemer gisteren in reactie op Wilders sprak van „een kat in het nauw”. Een beeld dat uiteraard wordt bevestigd door de dalende trend in de peilingen, ook al zijn dat slechts dagkoersen.

Tegelijk bleek gisteren opnieuw dat het politiek initiatief nog altijd bij Wilders ligt. Hij zet de toon, hij bepaalt het gesprek van de dag. De rest van Den Haag verkiest toekijken en calculeren – angstig geworden voor de onheilspellende effectiviteit van Wilders’ aanvallen.

Aldus

Geert Wilders is een kat in het nauw.

SP-leider Emile Roemer

Aldus

De SP is een wolf in schaapskleren.

PVV-leider Geert Wilders