Met magnetische zeep pluk je olie zo uit zee

De eerstvolgende olievervuiling op zee wordt eenvoudig met magneten van het water getrokken. Met die suggestie komt een enthousiasmerend persbericht van de universiteit van Bristol waarin de ontdekking van ‘magnetische zeep’ wordt bekend gemaakt. Een internationale groep onderzoekers beschrijft de vondst in het tijdschrift Angewandte Chemie. Het artikel eindigt met een verbluffende foto van een bekerglaasje waarin zich een gekleurde waterige oplossing onder een organisch oplosmiddel bevindt. In een volgende stap trekt een magneet die boven het vloeistofoppervlak wordt gehouden de waterige oplossing door het organisch oplosmiddel naar boven.

Vooralsnog is dit krasse staaltje van theoretisch belang. De chemici mengden klassieke zeepachtige stoffen (oppervlakactieve stoffen) met oplossingen van ijzerchloriden of -bromiden in water en ontdekten dat die daarna reageerden op een magnetisch veld. De ijzerionen in een gewone waterige oplossing van ijzerchloride doen dat niet. Maar de gebruikte zeepachtige stoffen vormen, zoals de meeste zepen, grote samenhangende molecuulcomplexen die, eenmaal met ijzer verbonden, wel reageren. Echt ‘zuivere’ oplossingen zijn het niet, al lijken ze er wel op. Eerder bleken ook ijzerhoudende colloïdale deeltjes gevoelig voor een uitwendig magnetisch veld. De industrie krijgt binnenkort mogelijk de beschikking over zepen waarvan de eigenschappen tijdelijk met magnetisme zijn te veranderen.