Disney meets doemband

Op de website met merchandise van Disney staat tussen alle Donald Duck-petjes en Goofy-etuis een nieuw ontwerp. Het is niet kleurig en kindvriendelijk, maar zwart-wit, ‘bedoeld voor volwassenen’. Tegen een zwarte achtergrond kronkelen witte lijnen in een grafische weergave van lichtpulsen – in een vorm die grofweg overeenkomt met drie bollen, ofwel het bekende silhouet van Mickey Mouse. Dit is ‘Mickey meets Joy Division’, want het ontwerp is ontleend aan de hoes van de debuut-lp van Joy Division, Unknown Pleasures uit 1979.

Het beeld van deze hoes, dat nog altijd voortleeft op vele T-shirts, was een mijlpaal in de geschiedenis van het hoesontwerp, met zijn zwarte achtergrond waar behalve de kleine rechthoek met witte kronkellijnen – die ook voor een berglandschap konden doorgaan – niets op stond.

De hoes was bedacht door grafisch ontwerper Peter Saville, die was geïnspireerd door de heldere stijl van de Duitse typograaf Jan Tschichold en het modernisme. Maar het idee kwam van gitarist Bernard Sumner die het plaatje ontdekte van de laatste lichtgolven van een dovende ster, in een astronomische encyclopedie.

De Disney-ontwerper is vooral gevallen voor het idee van de ster en zijn lichtgolven. Op de site staat: ‘Het Waves Mickey Mouse-shirt verbindt Mickey’s beeltenis met de grafiek van de lichtgolven van een ster. Dat is toepasselijk, want weinig sterren hebben grotere golven veroorzaakt dan Mickey!’

Het is de vraag of de ontwerper bekend was met de achtergrond van Unknown Pleasures. Wist hij dat Joy Division gold als de somberste band van het doemtijdperk? Dat zanger Ian Curtis een jaar na het verschijnen van de cd zelfmoord pleegde, en dat de groepsnaam werd geleend van een benaming voor de afdeling van een concentratiekamp? Hoe dan ook, de culturele betekenis van deze lp is ruim dertig jaar na dato verrassend verschoven – in ieder geval voor entertainmentbedrijf Disney.

Hester Carvalho