In Peking sliep hij 200 euro te duur

Weer een declaratieaffaire in Delft, na het opstappen van decaan Waas. Nu blijkt het college van bestuur in de fout te gaan. „Je kunt wel alles regelen tot je een ons weegt.”

Het komt er moeizaam uit, maar uiteindelijk wil collegevoorzitter Dirk Jan van den Berg van de TU Delft toegeven dat het niet goed zit. Het college van bestuur overtreedt de eigen reis- en verblijfregelingen.

De twee regelingen bevatten maximumbedragen voor logies en andere kosten in binnen- en buitenland. Van den Berg en zijn collega’s declareren echter de werkelijke, doorgaans hogere kosten, blijkt uit een onderzoek van deze krant naar het declaratiegedrag van het college van bestuur over de afgelopen vier jaar.

Bij de universiteit houdt niemand zich aan de maximale bedragen, luidt het verweer. „Het is staande praktijk om de werkelijke kosten te declareren”, zegt Van den Berg. Toch geeft de intranetsite van de TU Delft duidelijk aan wat de regels voor dienstreizen zijn, inclusief maximumbedragen.

De oplossing die hij bedacht heeft, is eenvoudig. Niet dat hij en zijn collega’s goedkoper reizen en minder duur eten. Nee, de regeling wordt aangepast zodat de gemaakte kosten voortaan formeel kunnen worden gedeclareerd. Van den Berg: „Ik vind het logisch dat wordt vergoed wat medewerkers daadwerkelijk uitgeven. Ik wil wel toegeven dat dit eerder had moeten gebeuren.”

Hij vindt het ook „zeer vervelend” dat hijzelf in vier jaar tijd 41.626 euro aan mobiele bel- en datakosten had. „Dat was een duur abonnement. Dat had eerder gesignaleerd moeten worden. Ik heb sinds eind 2010 een goedkopere provider.”

Uit de stukken die deze krant in handen kreeg na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur, blijkt dat aan onkostenvergoedingen en faciliteiten voor de drie collegeleden tussen 2008 en 2011 916.143 euro is uitgegeven: 744.000 euro voor twee dienstauto’s met chauffeur, 28.190 aan representatie- en andere kosten en 46.143 euro aan mobiele telefoonkosten. Voor deze uitgaven gelden geen regelingen waarin maximumbedragen zijn opgenomen. Die zijn er wel voor de dienstreizen. Daaraan is in vier jaar tijd bijna 100.000 euro uitgegeven. Een deel daarvan in strijd met de regels.

De meeste reis- en verblijfkosten komen voor rekening van collegevoorzitter Van den Berg: 69.108 euro in vier jaar. Zo verbleef hij in september vorig jaar in het vijfsterrenhotel The Opposite House in Peking voor 291 euro per nacht. Het maximale logiesbedrag voor die stad, volgens de reisregeling, is 100 euro.

Gisteren stapte decaan Marco Waas per direct op bij de TU Delft, na ontoelaatbaar declaratiegedrag. Hij had rekeningen op naam van zijn vrouw gedeclareerd bij de universiteit. Vorig jaar bleek al dat Waas betrokken was bij het verstrekken van opdrachten van de TU Delft aan zijn vrouw. Het was collegevoorzitter Dirk Jan van den Berg die de decaan daarop aansprak.

Nu blijkt dat de collegevoorzitter zelf ook een rekening declareerde die op naam van zijn vrouw staat. Het betreft een verblijf van drie nachten in augustus 2010, ook in Peking. De rekening van het Yi House Boutique Hotel staat op naam van Frederike van den Berg. De bestuursvoorzitter betaalde van de drie nachten er een privé terug aan de TU Delft.

De declaraties staan niet op zich. In oktober 2011 bleek uit een publicatie van deze krant dat afgelopen jaren bij de TU Delft miljoenen verloren gingen met vastgoed, dat rijksgeld niet rechtmatig werd uitgegeven en dat integriteitsbeleid niet de hoogste aandacht had bij het college van bestuur.

Dat was in een tijd dat het financieel niet goed ging met de TU Delft (17.000 studenten, 5.000 medewerkers). Voor 2009 bedroeg het tekort 18,6 miljoen euro, voor 2010 was het tekort 15 miljoen euro. De TU Delft verkeert in „financieel zwaar weer” heet het in de jaarrekening over 2010. De universiteit moet fors bezuinigen en er vallen ontslagen.

De grootste financiële klappen liep de universiteit op met vastgoed. Daarop leed de universiteit in 2010 een verlies van 9,1 miljoen euro. Vastgoed is vatbaar voor fraude en corruptie, waarschuwden accountants afgelopen jaren. Als er al ‘governanceregels’ zijn, worden ze niet goed nageleefd, constateerde accountant KPMG. Zo was het ook met het declareren van onkosten.

Rond collegevoorzitter Van den Berg ontstond in 2010 commotie toen bleek dat hij in 2009 boven de balkenendenorm (182.000 euro) zat met zijn inkomen van 245.000 euro. Staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, VVD) vorderde 19.000 euro terug. Van den Berg betaalde dat niet zelf. Het geld kwam uit de kas van de universiteit, met instemming van de raad van toezicht. In 2010 zat Van den Berg opnieuw boven de norm.

De raad van toezicht stemde ook in met de secundaire arbeidsvoorwaarden van het college van bestuur. Voor de in Haarlem wonende Paul Rullmann betaalt de universiteit sinds 2002 een appartement in Delft. Kosten: 10.000 euro per jaar. Voor het hele college zijn er twee auto’s met chauffeur. Van den Berg en rector magnificus Karel Luyben krijgen een vaste onkostenvergoeding van netto 500 euro per maand.

Regels voor die vaste vergoeding – welke uitgaven worden geacht te zijn inbegrepen in die vergoeding? – ontbreken, geeft Van den Berg toe. Hij blijkt naast zijn vaste vergoeding van alles te declareren, zoals een cadeautje voor een relatie, een drankje of een treinkaartje van 8,70 euro. Regels die niet op papier gezet zijn, kunnen ook niet overtreden worden. Bij andere organisaties die door het Rijk gefinancierd worden, moeten zulke uitgaven doorgaans uit de vaste vergoeding betaald worden, ook bij universiteiten en hogescholen.

Ziet Van den Berg dat hij zich kwetsbaar maakt voor kritiek? Van den Berg: „Je kunt wel alles regelen tot je een ons weegt. Die vaste vergoeding is prima in orde met de belastingdienst. En verder kijken we zelf goed uit. Het is niet de bedoeling dat we dubbel declareren.”