De grote uitbraak komt nog

In Nederland zijn door het Schmallenbergvirus, na schapen, nu ook misvormde kalfjes geboren. Het virus is ook in Engeland ontdekt.

1Wat weten we van het Schmallenbergvirus?

Het virus was onbekend in de Europese Unie en vertoont grote gelijkenis met het Akabanevirus dat geldt als ziekteverwekker onder herkauwers in Azië en Australië. De ziekte leidt tot afwijkingen in het zenuwstelsel bij ongeboren dieren: kromme poten en ruggen; gedraaide nekken; afwijkingen aan de hersenen. Doordat de ongeboren dieren misvormd zijn, verloopt de bevalling moeizaam. Onder de schapen zijn bij de moederdieren geen ziekteverschijnselen vastgesteld. Bij koeien was er vorige zomer een ‘griepgolf’ met diarree, verminderde melkproductie en soms koorts.

2Is de Nederlandse melding een verrassing?

Nee, er waren al gevallen van het Schmallenbergvirus vastgesteld bij kalveren in Duitsland en in België. De verwachting was dat het virus ook in Nederland zou opduiken zodra de eerste kalveren werden geboren. Tot nog toe was het virus hier alleen geconstateerd bij schapen (nu ook in Engeland) en geiten. Aangenomen wordt dat de moederdieren vorige zomer geïnfecteerd zijn geraakt. De schade wordt nu zichtbaar bij misgeboortes. De draagtijd van schapen is 144-155 dagen, die van runderen 280 dagen.

3Is het gevaarlijk voor mensen?

Deskundigen veronderstellen dat het virus geen risico is voor mensen. De Akabane-achtige virussen worden overgedragen door een ‘vector’, waarschijnlijk een knut of een andere kleine mug. Niet door het vee onderling. Het virus kan, voorzover bekend, niet op de mens overgaan.

4Hoe wordt het virus getest?

Het virus zit in het hersenweefsel van de misvormde jonge dieren. Daar kan het virus zich langdurig nestelen. Bloedtests hebben bij de dieren nu geen zin, omdat die test alleen een directe virusbesmetting aantoont. Die is er nu niet, omdat de mugjes die het overdragen niet actief zijn in de winter.

5Hoe groot is de besmetting?

Sinds de instelling van een meldingsplicht begin december zijn er 283 meldingen geweest. Op 72 schapenbedrijven, twee geitenbedrijven en twee rundveebedrijven is het virus inderdaad aangetoond.

6Wat is de schade?

De totale schade valt nog niet te berekenen. De verwachting is dat het hoogtepunt van de uitbraak nog moet komen omdat de meeste lammeren en kalveren van dit seizoen nog geboren moeten worden. Omdat onderlinge besmetting van dieren niet aan de orde is, zijn er geen bedrijfsruimingen. De uitbraak geldt als bedrijfsrisico voor de veehouder. Wel zijn nu al effecten op de export zichtbaar. Rusland heeft de import van vlees uit Nederland stopgezet. Mexico houdt voorlopig de deur dicht voor sperma en embryo’s uit Nederland. China en Argentinië overwegen maatregelen.

7 Hoeveel koeien, schapen en geiten zijn er in Nederland?

In totaal lopen er 2,5 miljoen runderen rond op 20.268 melkveebedrijven en 1.430 kalfsveehouderijen. Verder zijn er 1,1 miljoen schapen op 12.790 bedrijven en een half miljoen geiten op 3.710 bedrijven.

Renée Postma