Wie doet er meemet Partij2030?

Nu de oude politiek stagneert en de wereld snel verandert, verdient Nederland een nieuwe, radicale partij: Partij2030

Schrijver

De nationale politiek draait ons steeds meer een rad voor de ogen. Door de recessie, de eurocrisis en aanstaande bezuinigingen regent het tegenwoordig valse en onhaalbare beloftes. Zoals: ‘Er gaat geen soevereiniteit van Nederland naar de EU’, ‘We gaan geen geld sturen naar de knoflooklanden’ of ‘Bij bezuinigen eerst snijden in ontwikkelingshulp!’

Ik maak me ernstig zorgen over de gevolgen van deze populistische politiek. Kennelijk ontbreekt het in Den Haag aan elke strategische blik op de toekomst. Bestaande belangen worden te veel behartigd, de blik op de lange termijn ontbreekt. Met de huidige politieke koers sluit ons land zich steeds meer af van een steeds kleiner wordende wereld. Daardoor komt de dynamiek van Nederland in het gevaar, dreigt er een scheuring in de solidariteit tussen generaties en komt uiteindelijk de verzorgingsstaat op het spel te staan.

Het is de hoogste tijd dat we de structuren van de staat hervormen en klaarstomen voor de 21ste eeuw. Er komen enorme uitdagingen op Nederland af, van vergrijzing en een krimpende arbeidsbevolking tot fundamentele dilemma’s rond het Europese integratieproces en de opkomst van Azië. Maar het hervormingsgezinde en optimistische geluid in de politiek is volkomen gemarginaliseerd. Jongeren, die de meeste gevolgen van ‘de nieuwe wereld’ zullen ondervinden, hebben nauwelijks een idee van wat er op hen afkomt.

Daarom moet het politieke systeem worden opengebroken. Daarvoor wil ik Partij2030 oprichten. Om van Nederland weer die moderne, open en dynamische samenleving te maken die het ooit was, moeten we de verzorgingsstaat en het openbaar bestuur radicaal hervormen, en dient Nederland op te gaan in een Verenigde Staten van Europa.

De hoofdlijnen van deze hervormingsagenda zien er wat mij betreft zo uit. Allereerst de verzorgingsstaat. Waar Wilders c.s. de huidige verworvenheden zoveel mogelijk willen behouden, moeten we die juist drastisch vernieuwen, omdat de vergrijzing een permanente situatie wordt, de welvaart zal afnemen en globalisering om een flexibele samenleving vraagt.

Er moet meer individuele ruimte komen, naast sterk vereenvoudigde collectieve arrangementen. Verder wordt het zwaartepunt verlegd van zorg naar onderwijs, van zekerheid naar flexibiliteit, van onderlinge solidariteit naar eigen verantwoordelijkheid. Niet alleen gaat het om fundamentele hervormingen in zorg en onderwijs maar ook om herziening van de woning- en arbeidsmarkt en het immigratiebeleid. Dit zorgt ervoor dat iedereen zelf aan de slag moet.

Concrete maatregelen die ik voorstel zijn verhoging van de pensioenleeftijd van 65 naar 70 jaar, het grootschalig invoeren van het levenslange leren, ontmanteling van het niet-representatieve poldermodel, een actief immigratiebeleid voor zorgpersoneel, beperken van de duur van vaste contracten en het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. In ruil wordt het belastingstelsel compleet vernieuwd (en de belastingdruk verlaagd) en voert de overheid regelvrije zones in waar burgers en organisaties kunnen experimenteren met nieuwe vormen van werken, wonen, onderwijs en zorg. Verder worden de aardgasbaten naar Noors model in een apart vermogensfonds gestort, zodat deze kostbare gelden voor meerdere generaties beschikbaar blijven.

Dan de herinrichting van het openbaar bestuur. Waar de conservatieve politieke krachten hameren op het belang van de natiestaat, durft Partij2030 die juist los te laten, ten bate van het lokale én het Europese bestuur. Nationale structuren verliezen aan macht en relevantie door de opkomst van de ‘netwerksamenleving’, een onhoudbare ontwikkeling die te maken heeft met globalisering en de toenemende autonomie van burgers. Daarnaast kent Nederland een enorme bestuurlijke drukte: zo bleken vier partijen eigenaar te zijn van één afgefikte zendmast, waarvan het herstel pas na maanden overleg en bemiddeling vanuit Den Haag is begonnen.

Nieuwe, overzichtelijke verhoudingen tussen lokaal, nationaal en Europees bestuur zijn daarom nodig. Dat betekent minder ministeries, minder bestuurslagen, minder ambtenaren en minder staatstaken. De provincies, waterschappen en gemeenten gaan samen tot ongeveer dertig sterke en autonome regio’s, geleid door een direct gekozen Stadhouder.

Ook het proces van beleid maken is aan vernieuwing toe. Dit gebeurt nu nog te veel achter de schermen, zonder werkelijke betrokkenheid van burgers en ondernemers. Daarom pleit Partij2030 voor de invoering van een wiki-overheid, een overheid die op basis van co-creatie wetten en regels maakt. De afweging van het publieke belang blijft in de Tweede Kamer, gekozen via het Duitse ‘tweestemmenstelsel’. Dat systeem leidt tot volksvertegenwoordigers met een eigen mandaat en minder partijen in de Kamer. En natuurlijk verkiezen we de minister-president direct.

Het derde hoofdthema van Partij2030 is de snelle federalisering van de Europese Unie. Het probleem van Europa zit niet in de economie, maar in de politiek: het uitblijven van een centraal gezag. In een sterk onderling verweven Europa vallen belangen van natiestaten niet meer te scheiden.

Daarom moeten we stappen zetten naar een Verenigde Staten van Europa. Ik denk concreet aan de invoering van een Europese belasting, een vaste pensioenleeftijd, geharmoniseerde arbeidswetgeving en onderwijscurricula. Verder moet het Europees Parlement omgevormd worden tot een ‘Huis van Nationale Afgevaardigden’, bestaande uit nationale parlementariërs. Zo omzeilen we de dodelijke verantwoording-per-natiestaat voor elk Europees besluit.

Met deze radicale agenda moet Nederland weer de leukste provincie van Europa worden. Anders dreigt het bejaardenhuis-scenario, een vooruitzicht waar ik niet voor teken.

Dus: zullen we meedoen aan de verkiezingen van 2014?

Joop Hazenberg (1978) is voorzitter van denktank Prospect, schrijver van ‘Change’ en ‘De machteloze staat’ (publicatie februari 2012).