Veelzijdig en baanbrekend pleitbezorger van de dans

Choreograaf Ton Lutgerink maakte kleurrijke en dadaïs-tische dansvoorstellingen. Naast het creëren van voorstellingen is hij altijd zelf blijven dansen.

Hij heeft de première van Nol King Ruter, de dansfilm waarin hij de hoofdrol speelt, niet meer gehaald. Gisteren overleed na een lang ziekbed danser, choreograaf en theatermaker Ton Lutgerink (1946), een veelzijdige veteraan van de Nederlandse hedendaagse dans.

De kunst van de Rotterdammer Lutgerink liet zich niet makkelijk benoemen: hij mixte disciplines, acteerde, zong en danste en vond zijn inspiratie in uiteenlopende zaken. Hij werkte voor dansgezelschappen, opera, toneel en speelde in films. Die brede blik ontwikkelde hij al snel na zijn opleiding aan de Rotterdamse Dansacademie (nu Codarts). In 1970 richtte hij het Penta Theater op, waar hij zelf voorstellingen begon te maken met een eigen performancestijl. Tegelijkertijd volgde hij in New York lessen bij de vermaarde Merce Cunningham. Gedurende zijn lange loopbaan is Lutgerink naast het creëren van voorstellingen ook altijd zelf blijven dansen, waarmee hij een belangrijke bijdrage leverde aan de emancipatie van de oudere danser.

In de loop der jaren werkte Lutgerink met vele groepen en dansers/choreografen, onder wie Bianca van Dillen, Pauline Daniëls en de Amerikaanse Amy Gale. Met name de samenwerking met Gale bleek vruchtbaar. Hun voorstellingen uit de jaren tachtig staan bij velen in het geheugen gegrift, bijvoorbeeld Let’s Start a Magazine, waarin verschillende disciplines elkaar beïnvloeden in een kleurrijk, persoonlijk en licht dadaïstisch spel van dans, tekst en decor. Met die baanbrekende benadering heeft hij vele jonge dansers en theatermakers geïnspireerd.

In 1983 verbond hij zich aan het Onafhankelijk Toneel (nu O.T. Theater & Opera O.T.) Een jaar later trad hij toe tot de artistieke leiding. Daar kwam zijn artistieke veelzijdigheid tot volle bloei in theatrale solo- en groepschoreografieën en bijdragen aan de operaproducties van het Rotterdamse gezelschap, waaronder The Rake’s Progress en Platée. De immer belangstellende en aimabele Lutgerink werkte zowel met professionals als amateurs, jong als oud en met dansers, acteurs en zangers. In 1999 ontving hij de Sonia Gaskellprijs voor zijn (later verfilmde) solo Privé Story en in oktober nog werd hij onderscheiden met een Gouden Zwaan, de ‘prijs van verdienste’ van de Vereniging van Schouwburgen en Concertgebouwdirecties. Ook toen al kon hij zelf niet meer aanwezig zijn, maar uit zijn boodschap sprak zijn onverminderde passie voor de dans.

Op 2 februari gaat Nol King Ruter van regisseur Noud Heerkens in première op het Filmfestival van Rotterdam. Lutgerink is erin te zien als een 63-jarige danser die op een feest nog eenmaal wil schitteren, ondanks een tegenstribbelend lichaam.