Op een przewalskipaard of op een Marokkaan

Je bent wel een kolossale kneus als je als acteur geen rol hebt in de nieuwe dramaserie Lijn 32. Alle andere Nederlandse collega’s doen wel mee. Van het onweerstaanbare talent Sigrid ten Napel tot kanjers als Marcel Musters of Gijs Scholten van Aschat. Het zal beroerd met ze aflopen. Dat weten we sinds de eerste beelden waarin buslijn 32 spectaculair ontploft. Daarna keert de serie terug in de tijd. In acht afleveringen, zaterdagavond op prime time, moet in een mozaïekvertelling duidelijk worden hoe het zo ver heeft kunnen komen.

Als er dan tenminste mensen zijn die de serie nog steeds volgen. Want het geduld van de kijker wordt danig op de proef gesteld. Na de eerste twee uitzendingen is er in ieder geval nog geen touw aan vast te knopen. De sterrencast – 118 acteurs – is zo omvangrijk dat niemand tot zijn recht komt. Ten Napel springt voortdurend op de rug van Marokkaanse jongens en doet onbarmhartig lomp tegen haar vader. Zaterdag ging het verder over een bejaard stel dat platzak een taxi nam, een beeldhouwster met een zwak hart, een suffe tv-presentator, een Surinaamse saxofoonspeler met een loopneus en een bronstige lijsttrekker van een extreemrechtse partij die mopperde op de „F-side van Allah”. De hoofdrol was voor de terreurbestrijder die op een persconferentie jokt dat er in het stadhuis van Amsterdam een semtex-explosief onschadelijk is gemaakt terwijl het ging om een nepbom. Flipperkastdrama. Langer dan een minuut duurt een scène meestal niet. Onheilspellend vette muziek moet de kijker wakker houden.

Ook ambitieus, maar wel geslaagd, is de VPRO-serie O’Hanlons Helden waarvan gisteren de voorlaatste aflevering was. De favoriete negentiende eeuwse ontdekkingsreizigers van Redmond O’Hanlon bezitten volgens hem allemaal de „extreme nieuwsgierigheid” te willen weten wat zich afspeelt „aan de andere kant van de heuvel”. Ook de Britse schrijver sleept zijn rolkoffer gretig en met groot gemak door de jungle van Gabon, over het Rode Plein of door de straten van Philadelphia.

In een krakkemikkig busje reisde O’Hanlon gisteren door het stervende landschap van Mongolië, in de voetsporen van de Russische ontdekkingsreiziger Nicolaj Michajlovitsj Przewalski. De tentbewoners van weleer verkiezen nu een eigentijds comfortabel leven in hoofdstad Ulan Bator.

De heldenserie is hoogst onderhoudend, grappig en liefdevol gemaakt. O’Hanlon is de gepassioneerde leraar die je achteloos bijpraat. Je krijgt sterk de behoefte een stukje met hem op te lopen. Hij en regisseur en eindredacteur Roel van Broekhoven verdienen de Nipkowschijf van 2012 voor deze serie van wereldformaat.

Marcel Haenen vervangt Hans Beerekamp, die met vakantie is.