Ontsnappen in absurdistische vertellingen

In Verrassing, een verhalenbundel van de Israëlische schrijver Etgar Keret, bezoekt een schrijver Leugenland, verbergt een tong een ritssluiting en zit God in een rolstoel. De verhalen zijn een poging om te ontsnappen aan de Israëlische werkelijkheid én een vertaling van zijn eigen biografie, zo ondervond Rutger Lemm.

De gisteren in vertaling verschenen verhalenbundel van Etgar Keret begint met een man die de Israëlische schrijver onder schot houdt. Hij eist een verhaal en het feit dat dit op deze manier gevraagd wordt, verbaast Keret niet. ‘Geweld is de enige taal die we hier spreken.’ Dan wordt er op de deur geklopt door een enquêteur, die eveneens een pistool tevoorschijn haalt en eist dat de schrijver iets moois vertelt. Hetzelfde geldt voor de pizzabezorger, ook al hanteert hij een lang mes.

Dit is het eerste in een lange reeks korte verhalen, sommige niet langer dan drie pagina’s. Ze laten ons kennis maken met curieuze figuren: een man die alle door hem bij elkaar verzonnen figuren tegenkomt in ‘leugenland’, een meisje dat een ritssluiting onder de tong van haar vriend ontdekt, een vis die tegen zijn zin door een heks in een man wordt veranderd en zoveel geld verdient dat hij vergeet dat hij ooit een vis was, een meisje dat alleen maar naar bed gaat met mannen die ‘Ilan’ heten.

Sinds zijn debuut in 1992 is Etgar Keret (1967) langzaam maar zeker de held van de jonge generatie Israëliërs geworden. Zijn verhalen zijn een mix van de harde realiteit en de spiritualiteit die het dagelijks leven in het land kenmerken. Met zijn moderne, grappige sprookjes biedt hij een uitweg, zonder dat hij zijn lezers toestaat om zich helemaal van de wereld af te wenden. Zijn hoofdpersonen zijn heel gewone mannen, vrouwen, dieren of kinderen, met gewone levens en gewone problemen. De absurde gebeurtenissen die hun overkomen, veranderen hier niets aan, waardoor ook die wendingen heel gewoon lijken. Zo stimuleert Keret onze fantasie zonder zijn toevlucht te zoeken tot laffe leugens of pretentieuze magie.

Met zijn eerste vier bundels won Keret vele literaire prijzen en brak hij door in de Verenigde Staten, waar The New York Times hem ‘een genie’ noemde. Maar na vier bundels stopte hij in 2002 met het schrijven van korte verhalen en produceerde alleen nog columns, essays, toneelstukken en filmscripts. Samen met zijn vrouw Shira Geffen regisseerde hij de film Meduzot, die in 2007 de Camera d’Or in Cannes won. Verder bleef het stil.

U kunt het hele artikel hier lezen.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 20 januari 2012, pagina 1.