Het duurde even, maar hij is er weer

AZ nam gisteren geen afscheid van Ajax als titelkandidaat, maar kon zich wel verheugen over de terugkeer van Maarten Martens

Redacteur Voetbal

Alkmaar. Ajacied Theo Janssen kon niet anders dan Maarten Martens lachend de hand reiken nadat de Belgische AZ-middenvelder hem even daarvoor magistraal door de benen had gespeeld. Een hoogstandje, vijf minuten voor tijd, dat voor wie het zo wilde zien even het verschil in pure kwaliteit uitdrukte tussen de frisse Alkmaarse voetbalmachine en de wankelende titelhouder uit Amsterdam.

Dat AZ gisteren in de topper tegen Ajax geen afscheid nam van de club uit Amsterdam als titelconcurrent was „een teleurstelling”, zo vonden meerdere AZ-spelers na de 1-1. Ajax-trainer Frank de Boer kan troost putten uit de manier waarop zijn nog steeds gemankeerde ploeg onder moeilijke weersomstandigheden overeind bleef. Wel werd aan zijn al aanzienlijke ziekenboeg ook centrale verdediger Toby Alderweireld toegevoegd, die hij in elk geval volgende week moet missen in de zoveelste cruciale wedstrijd: uit tegen Feyenoord.

En AZ? Dat kan zich verheugen over de terugkeer van Maarten Martens (27) en zijn accurate linkerbeen. Donderdag tekende hij al voor een leep doelpunt in het overgespeelde bekerduel met Ajax (3-2 zege). Gisteren markeerde hij na twee minuten zijn rentree op Alkmaarse bodem met een loepzuivere voorzet op Roy Beerens, die rakelings over kopte.

Martens speelde dit seizoen pas twee wedstrijden in de eredivisie. In de openingswedstrijd tegen PSV scoorde hij met een prachtige volley, kort daarna verdween hij van het toneel. Het is geen makkelijke tijd geweest voor de middenvelder. „Dit was het zwaarste half jaar uit mijn carrière. Erger nog dan toen ik mijn kruisbanden had gescheurd, een paar jaar terug. Dat herstel verliep namelijk heel goed, nu niet. Ik had steeds een doelstelling gezet en dan kwam er weer wat anders om de hoek kijken.”

Een diepe snijwond, een enkelblessure en een spierblessure hielden de negenvoudig Belgisch international de afgelopen maanden grotendeels aan de kant. En AZ-trainer Gertjan Verbeek is een trainer die niet omziet naar geblesseerden. Alle aandacht gaat uit naar de fitte spelers waar hij mee moet werken. Dat vindt Martens „wel normaal”, dus daarover van hem geen wanklank.

Met het vertrek van Pontus Wernbloom naar CSKA Moskou leek AZ te hebben ingeboet aan balans op het middenveld. Maar tot genoegen van het publiek heeft trainer Verbeek een manier gevonden om de technicus Martens, de Zweedse vormgever Rasmus Elm en de Marokkaans-Nederlandse revelatie Adam Maher gewoon alle drie op te stellen.

Maher neemt daarin de rol van de vertrokken Wernbloom over als balveroveraar. De schuchter ogende achttienjarige lijkt in weinig op zijn Zweedse oud-ploeggenoot, maar heeft hem na twee wedstrijden al bijna uit het geheugen gespeeld. „Ik ben geen speler zoals hij, die het van schreeuwen en tackelen moet hebben”, zegt Maher. „Ik doe het op mijn manier maar ik verover ook veel ballen, dat laat ik ook zien. Maar niet met dat geschreeuw. Pontus was overal te horen, ik doe dat anders. Zonder geschreeuw.”

Martens en Maher hadden zich in de voorbereiding van dit seizoen al verheugd op elkaar. Het komt er door het blessureleed van de Belg nu pas van. „We zijn alle twee spelers die voetballend denken”, zegt Martens. „Dat betekent dat als je iets onverwachts doet, híj dat wel verwacht. Dat heb je niet met alle spelers.”

Bij zijn terugkeer na de winterstop eist Martens meteen een leidersrol op. Dat was gisteren bijvoorbeeld halverwege de eerst helft te zien. Terwijl Ajax-middenvelder Christian Eriksen met de wind worstelt en bij de cornervlag de wegrollende bal drie keer goed moet leggen, voert Martens topoverleg met Elm en Niklas Moisander. Ajax kreeg in die fase te veel ruimte op het middenveld, vond Martens, omdat AZ te ver op de helft van de Amsterdammers druk zette.

Martens: „Ik nam op dat moment het initiatief omdat ik heel sterk het gevoel had dat het anders moest. Ik kreeg van Rasmus en Niklas hetzelfde idee. Als wij daar met zijn drieën die mening over hebben dan kan de trainer dat nog wel overrulen maar ik denk dat het de enige juiste beslissing was. Het heeft geen zin om hoog druk te zetten als dat niets oplevert. Dan verbruik je heel veel energie voor iets wat toch niet werkt.”

De ingreep bleek de aanzet tot de beste fase van AZ, het laatste kwartier van de eerste helft. Elm scoorde daarin uit een vrije trap, maar de ploeg uit Alkmaar had Ajax over de knie kunnen leggen. De Deen Simon Poulsen, gisteren weer toonbeeld van de moderne opkomende back, bracht Ajax in de tweede helft met een eigen doelpunt op gelijke hoogte.