Geen van de topclubs is stabiel genoeg voor titel

PSV geldt in de voetbalwereld als de grote favoriet voor de landstitel. Maar net als vorig seizoen lijkt op dit moment geen enkele club stabiel genoeg om afstand te nemen.

Maandenlange topvorm is geen voorwaarde meer voor een landstitel. AZ, PSV, FC Twente. Of toch weer Ajax? Vol enthousiasme schuiven de voetbalkenners wekelijks hun favorieten naar voren. Voor de winterstop was het PSV, of kampioen Ajax – FC Twente viel immers tegen. Of ging AZ stunten?

Van Heerenveen-trainer Ron Jans tot analist Jan van Halst, van de PSV’ers Ola Toivonen tot Dries Mertens, voor velen was de club uit Eindhoven na de winterstop de belangrijkste titelkandidaat. Maar wie PSV gisteren bij de competitiehervatting tegen FC Utrecht zag spelen, werd toch weer aan het twijfelen gebracht. Omdat AZ verzuimde Ajax te verslaan en FC Twente won van RKC, kent de titelrace gewoon weer vier kandidaten.

Met de hevige fluctuaties in de dagkoersen lijkt de vaderlandse voetbaltop hard op weg naar een eenzelfde ontknoping als vorig jaar. Het door intriges geplaagde Ajax had toen al lang de handdoek in de ring geworpen toen zich – als door een wonder – plotseling een scenario ontspon dat leidde tot een onmogelijk geachte landstitel. PSV en FC Twente gingen zo slordig met hun punten om, dat zij hun handen niet leken te willen branden aan de kampioensschaal. Ajax pikte de hoofdprijs in mei dankbaar op, nadat het twee maanden eerder zelfs de tweede plaats al had opgegeven.

Het nieuwe seizoen is amper over de helft, of Ajax waant zich opnieuw terug in de titelrace. De achterstand op AZ die in de weken voor de winterstop was opgelopen tot dertien punten, is teruggelopen tot vijf. En alles is weer mogelijk.

Met die voorbeelden in het achterhoofd, en een beetje fantasie, mag ook SC Heerenveen dit jaar nog dromen van het landskampioenschap. De ploeg van de vertrekkende trainer Jans heeft nog in al zijn achttien competitieduels gescoord. Heerenveen is de eerste ploeg die dat is gelukt sinds het seizoen 2002-2003, toen Ajax in de eerste twintig wedstrijden een of meer doelpunten maakte. Spits Bas Dost maakte zaterdagavond tegen De Graafschap (2-0) zijn vijftiende en zestiende van het seizoen en is topscorer van de eredivisie. De spelers zijn net zo wisselvallig als hun club: Dost had vorig jaar niet eens een basisplaats.

Van de belangrijkste titelkandidaten was FC Twente uiteindelijk de enige die afgelopen weekeinde wist te winnen. De ontslagen trainer Co Adriaanse mag dan volgens zijn voormalige assistenten en het clubbestuur niet hebben voldaan, FC Twente is nog altijd in de race. Zaterdag begon trainer Steve McClaren zijn tweede termijn in Enschede met een 2-0 overwinning op RKC.

Adriaanse is – een half jaar na zijn aanstelling – alweer geschiedenis bij de Enschedese club. Voorzitter Joop Munsterman noemde de ontslagen trainer vorige week vluchtig in zijn nieuwjaarstoespraak, als ware hij een passant als Jan van Staa in het seizoen 2005-2006. De fans gaven McClaren zaterdagvond een warm welkom, dat de Engelsman overigens miste. Uit bijgeloof komt hij pas na de aftrap uit de catacomben.

De zwakke competitiehervatting van PSV kwam als een verrassing. Trainer Fred Rutten kondigde zijn vertrek aan, maar in de winterstop bleef het verder relatief kalm in Eindhoven. Geen bestuurlijke onrust, plotselinge trainerswissels of het vertrek van bepalende voetballers in ieder geval.

Een van de redenen dat PSV als voornaamste titelkandidaat geldt, is de brede selectie. Niemand vertrok, terwijl AZ de Zweed Pontus Wernbloom verkocht aan CSKA. Maar wie naar de reserves van Gertjan Verbeek kijkt, weet dat ook AZ titelkandidaat is. Ragnar Klavan, Erik Falkenburg, Dirk Marcellis, Johann Berg Gudmundsson en Jozy Altidore zouden bij de meeste andere eredivisieclubs een basisplaats hebben.

Wellicht geeft de winterse transfertermijn, die volgende week afloopt, de titelstrijd opnieuw een andere wending. Ajax kan een linkerverdediger goed gebruiken, Twente een creatieve aanvaller aan de rechterkant. PSV investeerde in de zomer al zo veel, dat op dit moment op dat gebied weinig te verwachten valt.

Maar de vraag is welke buitenlandse spelers met belangstelling voor de eredivisie goed genoeg zijn om het grillige verloop van de competitie te beïnvloeden. Steeds meer lijken de eredivisieclubs veroordeeld tot winkelen bij de concurrenten in eigen land. De kapitaalkrachtige topclubs Ajax en PSV kunnen er een tactiek van maken, zoals in het verleden vaker is gebeurd.

Ofwel: schakel de directe concurrent uit door hun topspits in te lijven en vergroot daarmee je kansen op de hoofdprijs. AZ en Heerenveen staan er financieel niet florissant voor en zullen een miljoenenbod van Ajax of PSV niet snel naast zich neerleggen.