Altijd vergezeld door zijn zoontje, zijn 'Mini-Me'

Anders dan Kim Jung-il en Gaddafi heeft Aleksandr Loekasjenko, sinds 1994 alleenheerser van Wit-Rusland, geen bijnaam met een spottende ondertoon, maar een die vooral hard is. „De laatste dictator van Europa”, wordt hij genoemd. Een naam die hij eer aandoet. In Wit-Rusland wordt zowat de voltallige oppositie, inclusief presidentskandidaten, zonder pardon achter de tralies gezet of het ziekenhuis ingeslagen. Ter dood veroordeelden en ‘vijanden van het regime’ worden in afgelegen bossen met een kogel in het achterhoofd geëxecuteerd – nadat ze eerst hun eigen graf hebben mogen graven.

Loekasjenko, die door zijn moeder werd opgevoed nadat zijn vader wegliep, en daarom jaren werd gepest door klasgenootjes, laat geen gelegenheid gaan om zijn kiezers op te roepen hem ‘Batska’ te noemen, Vader. Van zijn zesjarige zoontje Nikolai, of Kolja zoals hij in de volksmond heet, heeft hij een soort ‘Mini-Me’ gemaakt, een kloon van zichzelf. Loekasjenko noemt zijn zoontje zijn „talisman” en Kolja is steeds vaker met zijn vader te zien bij tal van belangrijke ceremoniële aangelegenheden. Evenementen die live op de staatstelevisie werden uitgezonden – hoogst ongebruikelijk voor Wit-Russische leiders, die hun privéleven doorgaans verborgen houden. Kolja ging daarbij steevast gekleed in dezelfde kleding als zijn vader. De ene keer in een generaalsuniform, de andere keer in een identiek marineblauw maatpak.

Loekasjenko zegt zelf dat er in zijn land helemaal geen persoonlijkheidscultus is, behalve dan de verplichte staatsieportretten. „Genetisch gezien” leende zijn persoon zich niet voor een cultus, zei hij. Dit jaar nog verbood hij burgers om zijn portret thuis op te hangen – hoewel hij dat eerder juist verplicht had gesteld. Op de televisie daarentegen zijn tal van programma’s aan hem gewijd en de staatsjournaals draaien alleen om zijn optredens. Reden waarom televisies in Wit-Rusland „zombiekastjes” worden genoemd.