Zelfkazend beleggen bij crisisbank RBS

Weer 3.500 banen weg, waarvan enkele tientallen in Nederland: RBS worstelt nog steeds met de gevolgen van de overname van ABN Amro.

‘Fred the Shred’ Goodwin, de diep gehate ex-topman, moet mogelijk zijn Sir-titel inleveren. Zeg maar Fred – en toch is het niet alleen kommer en kwel.

Van ABN Amro erfde RBS een fabriekje van simpele, transparante en goedkope producten waarmee de particuliere belegger ook in crisistijden kan scoren. Oprichter en nog altijd de baas is Jean-Paul van Oudheusden. „Ik behoor tot de RBS’ers die het licht niet hoeven uit te doen”, overpeinst hij.

Van Oudheusden kwam op het idee tijdens de dotcomcrash (2000-2002). „Onze particuliere klanten wilden toen helemaal niet meer beleggen. De meeste banken boden ook niet aan wat zij zochten.” Nog steeds niet, trouwens. „Wie wil er nou betalen voor een advies als: Verkoop BP en koop Koninklijke Olie?” Van Oudheusden en de zijnen bouwden een IT-platform dat goedkope doe-het-zelfproducten kan ‘poepen’.

Het eerste, vanaf 2004, was de Turbo, waarmee de belegger kan speculeren op zowel stijgende als dalende koersen van aandelen, indices en grondstoffen. Zelf betaalt hij maar een klein deel van de onderliggende waarden; de rest leent hij van de bank, tegen een veel lagere rente dan bij een effectenkrediet.

De hefboom verveelvoudigt zijn winst wanneer zijn verwachting uitkomt. Komt die niet uit, dan beperkt een stop-loss zijn verlies tot maximaal zijn eigen inleg. De Turbo werd een enorm succes. Er zijn zo’n 2500 varianten te koop, goed voor „een substantieel deel” van de zes miljard particuliere euro’s die RBS momenteel beheert.

Het tweede product volgde in augustus 2009. Obligaties plegen in waarde te dalen wanneer de rente gaat stijgen. „De meeste banken adviseren dan ‘onderweging’ in obligaties. Ofwel: bij voorbaat verlies.”

De RBS AEX Obligatie keert ieder jaar rente uit, mits de AEX een bepaald niveau haalt. Hoe hoger het niveau dat de belegger kiest, hoe hoger zijn risico en dus ook de rente – 5, 6, 7,5 of 10 procent.

Na de looptijd van vijf jaar krijgt hij ook nog de hoofdsom terug. Mits crisisbank RBS dan nog goed is voor haar geld. „De belegger loopt een kredietrisico op ons. Maar totnogtoe is de rente altijd uitgekeerd.”

De AEX Obligaties die hun koersdoel halen – even afkloppen: tot dusver zijn dat de meeste – leveren veel meer op dan een spaarrekening. Tegen lage kosten: jaarlijks 0,3 procent van de hoofdsom. Zelfkazend beleggen, zonder dure adviezen en hoge transactiekosten, was in 2007 al goed voor 49 procent van de markt. Nu is dat 67 procent. „Bij RBS ligt dat nog aanzienlijk hoger.”

Joost Ramaer