Trivia uit Wijk aan Zee

Z o vaak heb ik de afgelopen week in de verslagen over het Tata Steel-toernooi geschreven over ‘nummer 1’ en ‘nummer 2’ van de FIDE, dat ik me soms voorstelde dat ze elkaar ook zo aanspraken. „Agent nummer 2, je bent een slappeling; Loek van Wely diende scherp te worden aangepakt.” Nummer 2 verzint een smoesje terwijl het zweet hem uitbreekt – hij weet dat nummer 3 hem graag in een bak piranha’s zal gooien om zijn plaats in te nemen.

Ach nee, de vergelijking tussen de FIDE en de sinistere organisatie SPECTRE gaat niet op, al was het alleen maar omdat onze nummer 3 een keurig mens is, de veelvoudige wereldkampioen Anand.

Ik meende een nieuw technisch snufje op de computerschermen te zien, maar waarschijnlijk bestaat het al lang en is het me nooit eerder opgevallen. Al heel lang zijn er geen schaakborden meer in de perskamer. Iedereen zit stil voor zijn eigen schermpje en als er al geconverseerd wordt, gaat het min of meer zo: „Mijn Houdini geeft hier a3 voor Nakamura.” „Ja, maar je hebt de gratis versie, de commerciële versie geeft toren f5.”

Om zo te kunnen praten moet je in ieder geval nog schaakzetten zien, maar er is nu ook een horizontale streep op het scherm die het hele partijverloop weergeeft. Zolang de stand vrijwel gelijk is, is alleen die streep te zien, maar bij voordeel voor wit verschijnen er groene staafjes boven de streep en bij voordeel voor zwart rode staafjes er onder. Beslissend voordeel geeft een hele toren van staafjes.

Je hoeft na de partij alleen maar een vluchtige blik op die streep te werpen, en zonder een zet te hebben gezien, kun je een ordentelijk verslag schrijven: „De partij tussen X en Y bleef lang in evenwicht, ongetwijfeld doordat die twee elkaar van haver tot gort kennen en daardoor uiterst voorzichtig manoeuvreerden. In de tijdnoodfase gebeurden er toch verschrikkelijke dingen, zodat het de experts eerst groen, toen rood en daarna weer groen voor de ogen zag.” Ik zou het eens moeten proberen, om te zien of iemand het merkt.

De speelhallen van Wijk aan Zee zijn ieder jaar niet alleen tempels van hoge schaakkunst, maar ook gevaarlijke besmettingshaarden van verkoudheid en griep. Vasili Ivantsjoek nam al bij de opening van het toernooi een preventieve maatregel. De spelers moesten om hun lotingsnummer te krijgen een grote knop indrukken. De meesten deden het met een of twee vingers, sommigen met de hele hand, maar Ivantsjoek deed het met zijn elleboog.

Ik dacht nog even dat hij leuk wilde zijn, maar toen begreep ik dat het uit smetvrees was. Smetvrees die door de mensenmenigten bij dit toernooi terecht is, maar toch zouden weinigen het durven om hun collega's voor het oog van een groot publiek zo opzichtig als vieze bacillendragers neer te zetten. Ivantsjoek is een onafhankelijke geest, dat is bekend.

De partij hieronder werd in de B-groep gespeeld. Alexander Motyljov was in 2001 kampioen van Rusland, Sergei Tiviakov in 2008 kampioen van Europa. Het zijn dus beslist geen beginnelingen die in deze groep spelen. Vrijwel onopgemerkt doen zij hun goede werken; alleen op Jan Timman wordt scherp gelet.

Alexander Motyljov-Sergei Tiviakov

1. e4 d5 2. exd5 Dxd5 3. Pc3 Dd6 Dit speelt Tiviakov de laatste jaren bijna altijd. 4. d4 Pf6 5. Pf3 g6 6. Pb5 Dd8 7. c4 Lg7 En deze stelling had hij ook al twee keer gehad en beide keren won hij. 8. h3 0-0 9. Le2 c5 10. d5 a6 11. Pc3 b5 Een scherpe aanpak. 12. 0-0 Pbd7 13. cxb5 Pb6 14. Pe5 Pfxd5 15. Pxd5 Lxe5 16. Pxb6 Dxb6 17. Dd5 Db8 Zwart denkt dat hij wits b-pion, die nu vervaarlijk kan oprukken, later wel kan elimineren, maar dat zal tegenvallen. Na 17...Ld4 had hij zeer bevredigend gestaan, omdat 18. Dxa8 Lb7 goed is voor zwart en 18. Dc6 Tb8 wit ook niets oplevert. 18. b6 Lb7 19. Dxc5 Tc8 20. Da3 Ld5 21. Td1 e6 Een goede manier om de schade te beperken lijkt 21...Lh2+ 22. Kh1 Ld6 gevolgd door 23...Db7. 22. Le3 Tc2 23. Lf3 Lxb2 Hierna is het definitief mis met zwart, maar ook na 23...Lxf3 24. gxf3 Db7 25. Da4 Txb2 26. De4 zou de b-pion een grootmacht worden. 24. Da4 Tc4

Het lijkt nog goed te gaan voor zwart, maar nu komt een harde klap. 25. Dxc4 Lxc4 Wit heeft slechts een toren voor zijn dame, maar zijn b-pion is ook minstens een toren waard. 26. Tab1 Le5 Materiaal teruggeven met 26...Ld5 helpt na 27. Lxd5 exd5 28. Txb2 ook niet. 27. b7 Ld5 28. Lxd5 exd5 29. Txd5 Lc7 30. Td7 Le5 31. bxa8D Dit is goed genoeg, maar hij hoefde de toren niet eens te nemen. Met 31. Tc1 gevolgd door Tc5 zwarts loper van de diagonaal b8-h2 verjagen was ook moordend. 31...Dxa8 32. Lh6 Sluit zwarts koning op, omdat 32...Lg7 33. Lg5 f6 34. Tbb7 snel wint voor wit. 32...De8 33. Tbd1 Lf6 34. T7d6 Le7 35. Te1 a5 36. Tb6 Dd8 37. Txe7 Zwart gaf op.