Hij wil door zijn eigen volk vergeven worden

SIMON: Je denkt soms, Nederland en Engeland zijn hetzelfde land: verdacht koloniaal verleden, voetbal, modder. En dan keert Steve McClaren terug naar Nederland en je beseft dat het twee verschillende landen zijn.

DAVID: Je bedoelt, de Nederlanders vinden hem een goede coach en de Engelsen niet.

SIMON: Ja. Nu mag hij weer bij Twente beginnen omdat hij daar kampioen werd. Maar in Engeland is hij de joker die van onder zijn paraplu toekeek hoe Engeland van Kroatië verloor en het EK miste.

DAVID: Nou, ik had die avond ook een paraplu meegenomen, hoor. Ik had waarschijnlijk zelfs op advies van mijn moeder binnengezeten. Zo’n wedstrijd kan je ook op tv kijken. Het liefst vanuit een warm bad.

SIMON: Luister: zijn spelers werden doorweekt. Het land ging ten onder. En hij was bang dat hij nat werd! In Engeland zal hij altijd de man van de paraplu blijven, net zoals Neville Chamberlain voor altijd de man is die in 1938 uit München terugkeerde met dat waardeloos stukje papier met de beloftes van Hitler.

DAVID: Je onderschat McClaren. Een man die Twente kampioen maakt moet iets geniaals hebben.

SIMON: Onzin. Het jaar voor en na McClaren werden ze tweede. Je moet eindelijk eens mijn boek Dure spitsen scoren niet lezen. Daarin wordt simpel uitgelegd dat 90 procent van de coaches geen invloed op uitslagen heeft. Spelers maken het verschil; trainers als McClaren niet. Als wandelend filmencyclopedie ken je toch Being There met Peter Sellers?

DAVID: Tuurlijk.

SIMON: Sellers speelt de lieve, simpele Chauncey Gardiner die in Washington per ongeluk een politieke ster wordt door uitsluitend in tuinierclichés te praten: ‘Er zal groei zijn in het voorjaar…..’ Nou, McClaren is de Chauncey Gardiner van het voetbal.

DAVID: Je bedoelt: een lieve simpele man die per ongeluk een stertrainer wordt door uitsluitend in voetbalclichés te praten.

SIMON: Net als Chauncey Gardiner wordt McClaren serieus genomen – althans, hij wordt in Enschede serieus genomen – maar is hij eigenlijk een lege huls.

DAVID: Je overdrijft.

SIMON: Kijk eens wat hem overkwam na dat ene jaar bij Twente. Hij mislukte bij Wolfsburg, en mislukte vervolgens terstond bij Nottingham Forest. Meestal verliezen zijn teams, soms winnen ze, maar in beide gevallen heeft hij geen invloed. Hij staat er maar. Hij is een leegte. Anderen projecteren hun behoefte aan helden of schurken op hem.

DAVID: Ik zie hem meer als Zelig van Woody Allen: die figuur die bij alle grote historische gebeurtenissen aanwezig is, van feestjes met Scott Fitzgerald tot nazibijeenkomsten met Hitler, maar geen eigen kwaliteiten heeft. Het is een kameleon. Zijn ultieme Zelig-moment was dat tv-interview van hem kort na zijn aankomst in Enschede. Hij sprak Engels met een Nederlands accent!

SIMON: Daarom wordt hij in Engeland nu Schteve genoemd.

DAVID: Hij probeerde als een soort Zelig in zijn nieuwe milieu op te gaan. Het interview is zo schrijnend dat ik nooit meer dan 30 seconden heb kunnen kijken. Maar de Nederlanders hebben het nooit gemerkt.

SIMON: Tsja, zij spreken allemaal Engels met een Nederlands accent.

DAVID: Ik weet zeker dat het enige dat McClaren wil is naar huis gaan, en door zijn eigen volk vergeven worden.

SIMON: Dat gaat nooit gebeuren. Zelfs na die titel met Twente feliciteerde The Daily Telegraph hem beleefd, maar zei er meteen achteraan dat het ‘te vroeg’ was om thuis te komen.

DAVID: Hij is dus een tragisch figuur, door de golven van het lot heen en weer geworpen, gedoemd tot eeuwige banneling?

SIMON: Ik had McClaren nooit als tragisch beschouwd, maar wellicht heb je gelijk.

DAVID: Dan is hij geen Zelig of Chauncey Gardiner. Hij is die boot die eeuwig door de stormen zeilt rond de Kaap de Goede Hoop, een voorteken van onheil voor iedereen die het ziet: hij is de Vliegende Hollander!

SIMON: Vandaar dat Nederlands accent.

Simon kuper en david winner