Ex-leider hoopt op glorieus onthaal in Madagascar

Na drie jaar ballingschap in Zuid-Afrika gaat ex-president Marc Ravalomanana vandaag terug naar Madagascar. Hij wil zijn baan terug maar moet eerst arrestatie voorkomen. „Ik heb niets te vrezen.”

Marc Ravalomanana, de in 2009 afgezette ex-president van Madagascar, gaat terug naar zijn land. En nu echt. Precies een jaar geleden stond hij ook al eens met zijn koffers op het vliegveld van Johannesburg, maar toen liet South African Airways hem op aandringen van de autoriteiten in hoofdstad Antananarivo niet aan boord.

Tijdens een persconferentie in een zaaltje van een sjiek PR-bureau dat zich specialist noemt in ‘reputation management’, wapperde de gevallen leider gisteren verschillende keren met mapjes vliegtickets. Niets kan volgens Ravalomanana meer mis gaan: om 10 uur stijgt zijn toestel op en om 14 uur wacht hem, na drie jaar ballingschap in Zuid-Afrika, naar eigen zeggen een glorieus onthaal in Antananarivo. „Het volk van Madagascar smeekt om mijn terugkeer en om herstel van de democratie”, zegt hij in een gesprek met deze krant.

De selfmade zakenman en politicus is onder Malagassiërs nog altijd populairder dan de jeugdige ex-diskjockey Andry Rajoelina, die zich sinds een coup in 2009 ‘President van de Hoge Autoriteit van de Transitie’ noemt. Maar een lokale generaal liet weten dat Ravalomanana direct bij aankomst gearresteerd zal worden omdat hij een gevaar voor de stabiliteit van het land vormt.

Waarom denkt u nu wel terug te kunnen?

„We hebben een jaar lang onderhandeld en in de onder leiding van Zuid-Afrika gemaakte afspraken staat duidelijk dat alle ballingen, inclusief president Marc Ravalomanana, onvoorwaardelijk mogen terugkeren. Het huidige regime heeft de afspraken ondertekend en de [regionale organisatie] SADC en de Afrikaanse Unie staan achter me. President Zuma zei: je moet naar huis om te praten. De mensen in Madagascar willen een beter leven, ze willen dat hun kinderen na al die tijd weer naar school kunnen. En ik kan ze helpen.”

Maar het leger heeft aangekondigd u te zullen arresteren.

„Ik heb niets te vrezen. Ik heb nooit iets fout gedaan. Het wordt spannend, maar ik zal ze vertellen dat ik vrede kom brengen, geen oorlog.”

U bent veroordeeld tot levenslang omdat uw ordetroepen bij de opstand betogers doodschoten.

„Een schertsrechtbank van een illegaal regime heeft mij in absentia beschuldigd. Moet ik dat soms serieus nemen? Ik heb geen misdaden gepleegd. Het is niet de president van Madagascar die het leger opdracht geeft te schieten. Ik heb het Internationaal Gerechtshof in Den Haag gevraagd om deze klinkklare onzin te onderzoeken.”

Bent u weer beschikbaar als president?

„Ik ben de rechtmatige president van Madagascar. Alle Afrikaanse staatshoofden zien me zo, dat vertelden ze me toen ik eerder deze maand hier in Zuid-Afrika het jubileum van het ANC meevierde. Maar ik accepteer de transitieperiode en het voornemen om dit jaar verkiezingen in Madagascar te organiseren. Bij die verkiezingen ben ik weer kandidaat voor het presidentschap.”

Uw tegenstanders zeiden destijds dat u uw presidentschap gebruikte voor uw zakenbelangen.

„Dat is gewoon niet waar. Tachtig procent van de nationale begroting van Madagascar komt van de Wereldbank, het Internationaal Monetair Fonds, de Europese Unie en andere donoren. Dan kun je daar niet mee wegkomen. Ik heb al mijn bedrijven overgedragen aan familieleden, maar door het ineenstorten van de rechtsstaat heb ik veel geld verloren.

Zou u dingen anders doen als u weer president wordt?

„Ik zal doen wat het volk zegt me te doen. Ik zal naar de mensen luisteren.”