Een markt voor vermoeide lichaamsdelen

Mensen maken zich veel zorgen over hun lichaam, blijkt op de Gezondheidsbeurs. Bedrijven en medisch specialisten spelen er graag op in.

Frederiek Weeda

Mireille Zijm (31) trilt. Ze staat op een zwart apparaat en haar hele lichaam trilt. „Vooral je billen trillen, hoor Mireille”, zegt haar moeder Ina. Mireille (slank, blonde paardenstaart): „Ja, ik voel precies waar ik te dik ben met dit apparaat.” Ina heeft geen vet. Dus toen zij erop stond, voelde ze weinig.

Ina Medema (59) straalt. Ze is met haar dochter een dagje van Texel naar Utrecht gekomen voor de Gezondheidsbeurs in de Jaarbeurs. Die begon gisteren en duurt tot en met zondag. Ze heeft ervoor vrijgenomen van haar werk in de verzorging. Ruim 25.000 bezoekers worden verwacht. Ze betalen tien euro entree. Vrijdag is tweederde van die bezoekers vrouw, veel moeders en dochters, vriendinnen en echtparen. De gemiddelde leeftijd is zo’n 45 jaar.

De gezondheidszorg is een markt, vinden sommigen, en dat blijkt in de Jaarbeurs. Hal acht telt 111 stands. Aan elk lichaamsdeel is gedacht. Voeten. Handen. Ogen. Oren. Maag. Hart. Longen. Rugklachten? Een ergonomische stoel biedt uitkomst. Gestresst of besluiteloos? Ga een weekje naar het platteland met een kok, een coach en een masseur. Stemmen in uw hoofd? Luister naar de lezing van een psychiater van het academische ziekenhuis in Utrecht (UMCU). Eczeem? Probeer dit zalfje. Te dik? Neem de liposuctie zonder operatie! Eén behandeling met de nieuwste machine kost 1.200 euro – het overtollige vet wordt eenvoudig weggedrukt. Depressief? Neem de nieuwe lichttherapiebank van Philips.

Er is ook van alles te doen op de beurs. Leren lezen zonder bril of lenzen. Vitaler worden zonder te sporten. Maar ook een half uur met blote voeten in een bak water zitten terwijl kleine visjes uit Turkije aan je voeten knabbelen.

Op de afdeling ‘medisch’ staat Cor Cirkel (67) uit Hollandse Rading al een half uur in de rij om de kwaliteit van zijn aderen te laten meten. Zijn moeder kreeg op jonge leeftijd een hartinfarct – verkalkte aderen. Vandaar dat hij zekerheid wil. Hij rookt niet en beweegt veel, maar toch. Cirkel moet in een soort tandartsenstoel gaan liggen. De arts van het UMCU smeert gel op zijn nek, houdt er een camera tegenaan en bekijkt op een scherm zijn aderen. Pfoe, ze zijn nog goed, zegt Cirkel als hij weer mag staan. Die van zijn vrouw ook. Zij was nog zo alert om te eisen dat de dokter beide kanten van haar nek bekeek. Dat mocht eigenlijk niet, vanwege de rij wachtenden, maar ze zei: „Ik heb toch niet voor niks een half uur staan wachten?”

Het is voor het eerst dat het UMCU op deze beurs staat, vertelt bestuurslid Jos Kuilboer, die er ook is. Wel vijftig specialisten van het ziekenhuis komen op de beurs lezingen en demonstraties geven aan bezoekers.

De behoefte van het publiek aan kennis en aandacht is grenzeloos, zegt Kuilboer en hij wijst naar de rij bij de aderentestmachine. Die is ontwikkeld in zijn ziekenhuis en gaat nu naar huisartsen die ermee willen werken. „Mensen zijn onzeker over hun gezondheid en willen weten hoe ze die kunnen beïnvloeden”, zegt Kuilboer. Wat moeten bezoekers doen die hier te horen krijgen dat hun aderen dicht zitten? „Meer bewegen, gezonder eten, stoppen met roken. Daar is echt iets aan te doen.”

Toch heeft de grote vraag naar zekerheid en zorg ook risico’s, zegt Kuilboer. „Er is veel over-diagnostiek. Dat moet de samenleving als geheel gaan beperken, want het kost veel geld. Vooral wij, de academische ziekenhuizen, moeten zin en onzin onderscheiden en dat duidelijk maken aan patiënten.” En als iedereen gewoon voldoende zou bewegen, zegt Kuilboer, zou er veel minder zorg nodig zijn.

„Zitten we allemaal lekker dames?”, roept de verkoper van het infrarood voetmassage-apparaat. Hij draagt een wit trainingspak en sportschoenen. Acht vrouwen zitten in een rij, hun voeten rusten op een soort weegschaal. Daaruit schijnt een rood licht omhoog, het apparaat vibreert. Goed voor vermoeide voeten, slechte bloedsomloop, onrustige benen en nog veel meer, vertelt de verkoper. Hij verkoopt ze al twee jaar, en heeft nog nooit klachten gehad. 149 euro maar, vandaag zelfs 99. Wel prijzig, vindt Ciska van Wegen (55) die in een verzorgingshuis werkt. Maar haar voeten zijn ’s avonds zo moe van al het trappen lopen, dat ze het best kan gebruiken.