Brieven over fossiele brandstoffen

Wij kunnen loskomen van fossiele verslaving

De medesamensteller van de expositie Verborgen krachten, Nederlanders op zoek naar energie, Ad Maas, schrijft een lofzang op fossiele brandstoffen (Opinie & Debat, 14 januari). De kracht achter deze expositie van het Boerhaave is Shell. Dat klinkt duidelijk door in expositie en artikel.

Het betoog gaat voorbij aan uitputting en de negatieve neveneffecten van fossiele brandstofwinning, zoals geopolitieke instabiliteit, milieuschade en klimaatverandering. De centrale redenering is dat we op fossiele brandstoffen moeten inzetten omdat deze altijd belangrijk zijn geweest voor onze welvaart.

Ad Maas’ interessante blik in het verleden biedt geen garantie voor de toekomst. We kunnen verwachten dat het fossiele regime binnen enkele decennia zal wegkwijnen. Fossiele brandstoffen raken uitgeput en worden steeds moeilijker winbaar. Goed voor de winst van Shell, maar daardoor wordt de prijs van fossiele brandstoffen omhooggestuwd en onvoorspelbaar. Tegelijk maken innovatie en schaalvoordelen hernieuwbare energie goedkoper.

Zon en wind voorzien de aarde en mensheid ruim voldoende in energie: direct en via getijden en biomassa. Laten we onszelf niet gevangen houden door gevestigde belangen. Door nu in te zetten op de ontwikkeling van hernieuwbare energie maken we ons onafhankelijk van onze fossiele verslaving en sorteren we voor op de toekomsteconomie.

Chris Roorda

Onderzoeker & adviseur bij het Dutch Research Institute for Transitions, Erasmus Universiteit

Juist wind gaf welvaart

Ad Maas stelt in zijn artikel ten onrechte dat turf Nederland tijdens de Gouden Eeuw zijn welvaart bracht (Opinie & Debat, 14 januari). Het was niet turf, maar windenergie die in de Gouden Eeuw welvaart bracht.

Jan Adriaanszoon Leeghwater ontwikkelde de bovenkruiende oliemolen, die bij alle windrichtingen energie kon leveren. Deze stelde mensen in staat om effectief materialen te bewerken en maakte de bewerking van voedingsstoffen mogelijk. Met windmolens maalden we polders droog en vormden we de basis voor het eerste industriegebied ter wereld: De Zaanstreek.

Maas kleineert de bijdrage van windenergie met verbruikscijfers in kilocalorieën. Dit zegt weinig over de bijdrage aan de welvaart. Wind leverde minder kilocalorieën op maar leverde een energievorm waar turf niet aan kon tippen: energie omzetten in beweging. Turf en later kolen, olie en gas zorg(d)en voor warmte, met de nodige verliezen om te zetten in beweging. Maas’ pleidooi voor schaliegas draait in de fossiele groef. Nederland dreigt fossielebrandstofland te blijven en de duurzame boot te missen.

Jos van der Schot

Oosterbeek