Wat doe je bij brand in cel?

Minous Montgomery (35) uit Amsterdam vraagt zich al „heel lang” af wat er gebeurt in gevangenissen als er brand uitbreekt. „Ik stel me zo voor dat alle deuren van de cellen met een druk op een knop open kunnen in geval van nood?”

In alle cellen in Nederlandse gevangenissen (43 in totaal) zijn rookmelders aanwezig, zegt een woordvoerder van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Kleine brandjes blust het gevangenispersoneel doorgaans zelf, bij grote rookontwikkeling wordt de brandweer ingeschakeld. Met „enige regelmaat” zijn er kleine brandjes in cellen, bijvoorbeeld als een gedetineerde een prullenbak of matras in brand steekt. Lucifers en aanstekers zijn niet verboden in de cel, roken is toegestaan.

In Nederlandse gevangenissen bestaat geen centraal ontgrendelingssysteem. „Om misbruik te voorkomen.” Denk bijvoorbeeld aan een gijzeling, waarbij de gijzelnemers de controlekamer in bezit nemen. Mocht er een grote brand uitbreken, dan moeten de celdeuren één voor één worden opengemaakt worden. De gedetineerden worden vervolgens geëvacueerd naar een andere afdeling of de luchtplaats. Met de gevangenen en het personeel worden veelvuldig brandoefeningen gehouden.

Na de brand in het detentiecentrum op Schiphol-Oost in 2005, waarbij elf illegalen om het leven kwamen, had de Onderzoeksraad voor Veiligheid veel kritiek op de brandveiligheid. Uit een onderzoek uit 2011 bleek dat de brandveiligheid in gevangenissen, tbs-klinieken en andere justitiële inrichtingen de laatste jaren flink is verbeterd.

De afgelopen twee jaar waren er in het buitenland diverse gevangenisbranden waarbij veel doden vielen. In Chili kwamen 81 gedetineerden om het leven, de brand ontstond na gevechten tussen rivaliserende gevangenen. Tijdens de opstand in Tunesië overleden in een gevangenis 42 mensen na brand. In El Salvador overleden 19 gedetineerden door brand, kortsluiting was de oorzaak. In Mexico kwamen door dezelfde oorzaak 14 gevangenen om het leven.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl