Schuldsanering is half verhaal

De Griekse regering en haar buitenlandse crediteuren worden het dezer dagen misschien eens over schuldsanering. Nu de afgrond in zicht komt, is de „stemming” volgens minister Venizelos van Financiën en het Internationaal Monetair Fonds „goed en productief”. Men zou aankoersen op een afwaardering van 65 procent. Dat zegt niet alles. Al vaker leek de Griekse kwestie de afgelopen jaar op een haar na gevild.

Maar ook als er nu inderdaad overeenstemming wordt bereikt over omvang en compensatie van de afboeking, dan nog is de lucht niet zomaar geklaard. Aan het oog onttrokken zitten er ook hedgefondsen op het vinkentouw. Deze fondsen willen geen afgedwongen finale kwijting aanvaarden. Volgens The New York Times spelen hedgefondsen met het idee zaken aanhangig te maken bij het Europese Hof voor de Mensenrechten. Eigendomsrecht is immers een hoeksteen van de rechtsorde.

Onbekend is wie en voor welk bedrag in Grieks schuldpapier heeft gespeculeerd. Onbekend is eveneens of en in welke mate deze hedgefondsen zich hebben ingedekt met credit default swaps. We weten niet of er kettingreacties op de loer liggen en of die de banken en overheden elders in Europa meesleuren.

Hedge funds kunnen geen fysiek geweld aanwenden om debiteuren tot betalen te dwingen. Maar ze beschikken wel over de juridische wapens om te intimideren en tijd te rekken. De herschikking van de Argentijnse staatsschuld van 2002 is nog altijd onder de rechter.

Zowel herstructureringen als eventuele claims hebben hoe dan ook grote maatschappelijke repercussies. Te beginnen in Griekenland. In april moeten er parlementsverkiezingen worden gehouden. De huidige interim-regering is nu al verlamd. Premier Papademos heeft als ongebonden centrale bankier geen partijpolitieke belangen. De andere ministers wel. Dat zijn politici uit de socialistische PASOK, de conservatiefliberale Nea Demokratia (ND) en de ultranationalistische LAOS.

Zij zijn het die worden geconfronteerd met de toorn van de Griekse burgers, die nu voelen dat het saneringsprogramma voor hen eerder een panacee is voor een diepere recessie dan voor vernieuwing en herstel.

De kans is groot dat de verkiezingen leiden tot verdere versplintering en polarisatie, een kwaal waaraan de Griekse politiek toch al zo lang lijdt. Peilingen voorzien winst voor de xenofobe LAOS en de communistische KKE. Zelfs de aartsvijanden ND en PASOK kunnen dan wellicht geen ‘grote coalitie’ vormen. Een machtsvacuüm dreigt zo in Athene.

Anders dan regeringsleiders in het rijke noordwesten van Europa doen voorkomen, is het niet meer zozeer de vraag of ‘wij’ Griekenland nog willen helpen, maar of Griekenland nog wel bij ‘ons’ wil horen.