Recessie geen excuus voor hoger tekort

Mag een land in recessie zijn tekort tegen Europese afspraken in laten oplopen? Nee, vindt De Jager. „In andere landen groeit de economie”.

Unanieme steun van de Tweede Kamer. Dat verwacht minister Jan Kees de Jager (Financiën, CDA) als binnenkort duidelijk wordt dat het kabinet al volgend jaar miljarden extra moet bezuinigen. Die verplichting komt van de Europese Commissie die Nederland houdt aan de verplichting het begrotingstekort onder de 3 procent te brengen. „Dat bepaalt het verdrag en daar kunnen we niet aan morrelen. Al zal hier”, voegde hij er lachend aan toe, „over de invulling van die bezuinigingen wel verschillend worden gedacht.”

De bewindsman reageerde gisteren in een debat over de eurocrisis op de berichtgeving in deze krant dat bezuinigingen en hervormingen niet richting 2015 kunnen worden verschoven, zoals vaak wordt beweerd. Al volgend jaar moet fors worden bezuinigd, boven op de bezuinigingen die al voor deze kabinetsperiode zijn afgesproken. Met de huidige prognoses komt dat uit op circa 7 miljard in 2013, maar De Jager benadrukt aan de prognoses van het Centraal Planbureau vast te houden. Die worden op zijn vroegst eind februari verwacht.

Ronald Plasterk (PvdA) toonde zich gisteren kritisch over het automatisme waarmee de bezuinigingen worden ingezet. „Ik hoop toch niet dat Brussel zomaar bepaalt dat wij 7 miljard moeten bezuinigen. Daar gaan wij zelf over.”

In het debat, voorafgaand aan een vergadering van de Europese ministers van Financiën volgende week, gaf De Jager aan dat in Brussel nog wordt onderhandeld over aanscherping van de spelregels rond het Stabiliteits- en Groeipact. Mogen landen hun tekort bijvoorbeeld laten oplopen als zij in een recessie verkeren zoals Nederland nu doet? Of mag dat alleen bij extreme omstandigheden als natuurrampen, zoals Mark Harbers (VVD) graag zou willen zien.

De huidige recessie is in elk geval geen reden om te breken met de Europese spelregels, stelde De Jager. Geen buitengewone omstandigheid vindt de minister, „ik zie dat in veel andere Europese landen de economie groeit”. Het wordt anders, zo wordt binnenkort in een nieuw verdrag gegoten, als een land bijvoorbeeld „een forse economische krimp laat zien”.

Behalve het nieuwe verdrag komt volgende week in Brussel ook de opvolging van de Spaanse ECB-directeur José Manuel González-Páramo aan de orde. De Kamer wilde gisteren weten of De Jager met een Nederlandse kandidaat komt, of in elk geval een kandidaat uit een land met een triple-A rating (zoals Nederland, Duitsland, Luxemburg en Finland).

Op een Nederlandse kandidaat wilde De Jager niet openlijk vooruitlopen. Wel toonde hij zich kritisch over de zuidelijke dominantie in de zeskoppige directie, waarin slechts één vertegenwoordiger zit van een triple-A land, de Duitser Jörg Asmussen. „Ik heb altijd gezegd dat de directie een gebalanceerde samenstelling moet hebben.”

Eerder verzette De Jager zich tegen de aanwezigheid van twee Italianen in de ECB-top toen Mario Draghi president werd. De tweede Italiaan werd na Draghi’s benoeming vervangen door een Fransman. Het voornemen van Spanje en Frankrijk – sinds kort geen triple A-land meer – om nu een Spanjaard naar voren te schuiven kan dan ook op verzet van De Jager rekenen. Hij ziet liever een nieuwe directeur „uit een noordelijk land”.

Veel kritiek kwam er gisteren op Nout Wellink. Als president van De Nederlandsche Bank betoogde hij dat Nederland al zijn geld („met rente” volgens SP’er Ewoud Irrgang) van Griekenland zou terugkrijgen. Maar na zijn vertrek liet hij onlangs weten dat de kans groot is dat Nederland een deel van zijn geld kwijtraakt. „Met welke Wellink is de minister het eens?”, vroeg Plasterk.

De Jager was ook „enigszins verbaasd” over Wellinks woorden. Een gesprek eerder deze week leerde hem dat de voormalige DNB-topman niet specifiek op het verlies van Nederlandse leningen doelde. „Geen fijne vertoning, concludeerde Plasterk en ook De Jager leek niet erg gelukkig te zijn met de uitlatingen van Wellink. „Laten we er maar over ophouden”.