Premier Netanyahu bedankt zijn vrienden in Nederland

Premier Netanyahu is weer thuis, na een kort bezoek aan bevriend Nederland. Kritiek op het Israëlische nederzettingenbeleid? „Bijzaak.”

Anderhalve dag was hij in Nederland en wie in die anderhalve dag luisterde naar de Israëlische premier Netanyahu, hoorde telkens dezelfde boodschap: de krachten die een bedreiging zijn voor de staat Israël, vormen ook een bedreiging voor Nederland – voor waarden als democratie, persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting.

Het was de boodschap van een premier van een land dat zich in toenemende mate bedreigd voelt door zijn omgeving. Door de nucleaire ambities van Iran, door de afbrokkelende steun van Egypte, door de oorlogszuchtige taal van Turkije. In een gesprek met Kamerleden, in een toespraak in de Amsterdamse synagoge, op persconferenties en in een interview met Nieuwsuur deed Netanyahu een beroep op het Nederlandse inlevingsvermogen. Niet voor niets vergeleek hij in Nieuwsuur de dreiging van het Iraanse regime met het verwoestende nazi-Duitsland onder Adolf Hitler. Nederlanders, zo wilde hij maar zeggen, kennen de gevolgen daarvan maar al te goed.

De boodschap van Netanyahu werd goed verstaan door diegenen die hem ontvingen. Het rechtse kabinet van CDA en VVD is in Europa een van de meest pro-Israëlische geworden. Voor de steun in internationale fora zou Netanyahu Rutte bedanken tijdens zijn gesprek in het Catshuis, zeiden Israëlische bronnen vooraf.

Kritiek vanuit Nederland was ook nu schaars. VVD-bewindspersonen Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken) en premier Mark Rutte sputterden tegen de voorgenomen bouw van nieuwe nederzettingen in Oost-Jeruzalem. Rutte vroeg Netanyahu donderdag de bouw te stoppen, maar de reactie van de Israëlische premier was veelzeggend: hij vond de discussie over de nederzettingen maar „bijzaak”.

Minister Rosenthal had in het najaar Israël meermalen opgeroepen de bouw van extra woningen in bezet gebied „terug te draaien” maar aan die oproep werden nu geen consequenties verbonden. Sterker: Nederland en Israël spraken af elkaar regelmatig te ontmoeten en het contact te intensiveren.

Ook in de Tweede Kamer wuifde Netanyahu de bezwaren tegen de bouw van extra woningen weg, door te stellen dat hij de enige premier is die ooit een bouwstop van tien maanden afgekondigd heeft. En in die tien maanden, hield Netanyahu de Kamer voor, is er geen enkele stap door de Palestijnen gezet.

Toen woensdagavond na de toespraak in de synagoge het vaste programma voor Netanyahu afgelopen was, had hij nog een persoonlijke wens: hij wilde graag een museum bezoeken. In allerijl werden de lichten ontstoken in het Rembrandthuis in de Jodenbreestraat, waarna Netanyahu met zijn gevolg een ronde door de verder verlaten zalen liep. Toen hem een dag later werd gevraagd naar de band tussen Nederland en Israël, koos hij de term „familiarity”.