De problemen van de journalist als nieuws

Naast de elegieën voor een verloren choreograaf en 20.000 krijsende kinderen bij de voetbalwedstrijd Ajax-AZ, ging het gisteren op televisie geregeld over het werk van de journalist. Vroeger was de regel: je mag de kijker niet lastigvallen met de logistieke problemen van de journalist. Nu wil de kijker niets liever horen.

Zo berichten verslaggevers Jan Eikelboom en Roozbeh Kaboly voor Nieuwsuur vanuit Syrië dat zij eigenlijk niets kunnen vertellen omdat zij aan de halsband lopen van het regime. Ze maken reportages over waarom ze geen reportages kunnen maken. Onbedoeld wreed is het om aan Syriërs op straat te vragen wat ze van de overheid vinden. Die mensen kunnen alleen maar zwijgen of liegen; doodsbang zijn of zich schamen.

Syrische persvoorlichters zijn ook niet te benijden: ze moeten de westerse pers vertellen dat er niets aan de hand is én dat de opstandelingen allemaal terroristen en agenten van Israël en de VS zijn, waarmee ze zeggen dat er wél wat aan de hand is. Dat ze de finesses van de westerse pr nog steeds niet begrijpen, bleek uit het interview dat ze aanboden met een gouverneur. Dat was zo’n licht ontplofbare bullebak dat iedere weldenkende pr-man hem ver buiten beeld zou hebben gehouden.

De zuiderburen van Syrië hebben hun pr beter geregeld. Terwijl de Ajax-kinderen bij de Arena filosemitische leuzen schreeuwden („Su-per-jo-den!”) zat Israëls premier Benjamin Netanyahu in Nieuwsuur. Hij hield een rustig, alleszins redelijk klinkend betoog waarvan ieder woord gelogen was. Afgezien dan van zijn waarschuwing voor de Iraanse bom. Mariëlle Tweebeeke stelde keurige vragen, maar wat moet je ermee? Zo’n gesprek heeft alleen zin als je er een discussie van maakt.

Bij Pauw & Witteman lichtte EenVandaag-journalist Jelle Dekker toe waarom hij de SS-moordenaar Heinrich Boere in 2009 met een verborgen camera in zijn huiskamer heeft gefilmd. Dekker wordt vervolgd in Duitsland wegens schending van Boeres privacy. Hij had genoeg verzachtende omstandigheden: mede dankzij dat interview was Boere veroordeeld; de Duitsers moesten hun mond houden, want ze hadden de SS’er 65 jaar lang de hand boven het hoofd gehouden; en het was toch een schoft.

Allemaal oneigenlijke argumenten die wegstuurden van de eigenlijke discussie, over het toenemende gebruik van de verborgen camera die de journalistiek vervuilt. Nee, een journalist mag de wet niet overtreden en moet zijn werk niet verwarren met dat van een rechercheur of activist. Verder is een rechtsstaat juist gebaat bij het respecteren van des burgers privéleven en de rechten van de boef.

Wilfred Takken vervangt Hans Beerekamp, die met vakantie is.