De internationale taal der patat

Op de Vlaamse televisie reisde chef Jeroen Meus de wereld rond in het voetspoor van de patat. (Wie nu aan frietjes denkt, moet een Hollander zijn. Beneden de grote rivieren is een patat gewoon een aardappel.) Jeroen Meus verkende verleden, heden en toekomst van de aardappel en dat bracht hem van Peru tot Wit-Rusland en weer terug.

Vorige week was hij in Wit-Rusland. De Wit-Russen zijn grote aardappeleters. Ze kunnen er geen genoeg van krijgen. Soms noodgedwongen, want in barre tijden was er nauwelijks iets anders. Gelukkig konden ze er ook wodka van stoken. Nog steeds eten de Wit-Russen 180 kilo aardappelen per persoon per jaar. Wij Nederlanders komen niet eens tot de helft, met 81 kilo per jaar.

De taal van de aardappel is internationaal. De Vlaming Jeroen Meus en een archetypisch Oost-Europees omaatje – gewikkeld in doeken, behept met de stramheid der jaren, getekend door het leven maar geenszins verbitterd – kunnen geen woord wisselen, maar ze vinden elkaar in hun onvoorwaardelijke liefde voor de aardappel.

In de uitzending worden draniki gebakken, Wit-Russische aardappelpannenkoekjes. Ze zijn niet uniek in de wereldkeuken. Dezelfde of gelijksoortige aardappelgerechten komen heel veel voor in Oost-Europa, maar ook in bijvoorbeeld de Spaanse, Koreaanse en Joodse keuken. En in Luxemburg heten ze gromperekichelcher.

Het recept voor draniki is simpel. Je hebt niet meer nodig dan een paar aardappels, een uitje, een ei en wat bakvet. Er zijn recepten voor draniki die meer des pannenkoeks zijn, met bloem en melk, maar de eenvoud van deze bereiding heeft zijn charme. Al staat het ieder vrij het recept te verrijken met bijvoorbeeld snippers rode peper, kruiden, minuscule blokjes spek of wat gemalen kaas.

Draniki doen het goed als aardappelgerecht bij bijvoorbeeld gebraden rundvlees. De combinatie met gerookte zalm en zure room is klassiek en ik zou al heel tevreden zijn met een maaltijd van draniki en een groene salade.

Rasp de geschilde aardappelen op een grove rasp. Zo houden de aardappelpannenkoekjes nog een beetje structuur. Schil de ui en hak hem fijn. Hakken gaat beter dan raspen. Meng de aardappelrasp met de fijngehakte ui en het ei. Voeg peper en zout naar smaak toe. Verhit de boter of de olie in een grote koekenpan. Schep vier hoopjes van het aardappelmengsel in de pan. Druk ze plat. Als ze een doorsnede hebben van 8 tot 10 cm zijn ze nog goed te hanteren. Laat ze op een gematigd vuur gaar en bruin worden. Keer ze met een spatel om als de onderzijde mooi bruin is. Bak de andere kant ook bruin. Zet eventueel het vuur wat hoger om ze een krokant korstje te geven. Let op dat ze niet aanbakken, dat kan opeens snel gaan. Al met al vergt het bakken niet meer dan acht tot tien minuten. Laat de pannenkoekjes even uitlekken op een stukje keukenpapier.

Uw reacties zijn welkom op nrc.nl/thuiskok