Antipiraterijwet VS: te lage drempel en te hoge straf

Gisteren sloot de Engelstalige Wikipedia uit protest zijn website. Althans gereduceerd tot één pagina met uitleg en hyperlinks over de ‘black-out’. In de VS protesteren honderden internetorganisaties op vergelijkbare manieren. Het lijkt de grootste internetdemonstratie ooit, gericht tegen de algemeen als draconisch ervaren Amerikaanse wetsvoorstellen die online piraterij moeten bestrijden.

Vorig jaar nam het Europese parlement al een resolutie aan waarin tegen de aantasting van de integriteit van internet werd gewaarschuwd. De VS kennen al een groeiende praktijk van het eenzijdig intrekken van Internet Protocol adressen en domeinnamen. In de internetgemeenschap wordt dan snel gesproken van de ‘dood van het vrije internet’ dan wel de ‘balkanisering van internet’. Doorgaans is dat licht tot zwaar overdreven, maar deze keer zijn de zorgen meer dan terecht.

De Stop Online Piracy Act (SOPA), die in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden zal worden voorgesteld, maakt het mogelijk websites volledig te blokkeren zonder tussenkomst van de rechter. De Internet Service Providers worden dan verplicht om aanvragen van burgers die een bepaald internetadres intypen te weigeren. Zoekmachines mogen deze websites niet meer in hun resultaten vermelden. Advertentienetwerken mogen er geen advertenties meer plaatsen. En betaaldiensten mogen geen transacties voor die websites accepteren en afhandelen. Dat is niet alleen een slot op de deur, maar ook het afsluiten van gas, water en licht.

De drempel om deze maatregelen eenzijdig door de officier van justitie te laten nemen, is laag. Websites moeten van de volledig aangeboden inhoud de auteursrechtelijke bescherming kunnen garanderen. Wie dat niet kan is een piraat die de VS wil bestelen. Zo’n maatregel is niet proportioneel – een enkele verwijzing naar een verdachte website kan al resulteren in een totaalverbod. Alleen de beschuldiging van piraterij lijkt al voldoende voor sluiting. Juist websites als Wikipedia maar ook YouTube en andere doorgeefsites wordt het leven dan onmogelijk gemaakt.

De maatregel wordt in de VS gepresenteerd als bescherming tegen buitenlandse piratenwebsites die zich specialiseren in illegale kopieën. En dus als het beschermen van Amerikaanse banen, vooral in de filmindustrie. Maar de wet treft de hele internetwereld die juist bloeit door de weergaloze vrijheid informatie uit te kunnen wisselen. Dat zoiets in het ‘vrije Westen’ dreigt te gebeuren is dubbel wrang. Dat China van het wereldwijde web een lokaal intranet onder eigen voorwaarden tracht te maken, ligt meer in de lijn der verwachting.

Politiek heeft de wet vaart verloren. Het Witte Huis dreigt met een veto als het Congres de wet aanneemt. Hopelijk wordt er een redelijk midden gevonden. Online piraterij is immers óók een volwassen probleem.

Lees hier een kritische analyse van de letterlijke wettekst.

*Dit is eerder geplaatst als commentaar in NRC Handelsblad