Wikipedia op zwart voor de vrijheid van internet

Wikipedia protesteert tegen Amerikaanse plannen tegen piraterij. Vrijheid op internet staat op het spel, zegt de site. Scholieren moeten nu naar de bibliotheek: #oldschool.

Kan de wereld een dag zonder Wikipedia? „Pas op scholieren! Doe je huiswerk op tijd, want Wikipedia gaat woensdag op zwart!” twitterde de medeoprichter van de online-encyclopedie, Jimmy Wales. En de site gíng op zwart.

Het zijn lang niet alleen scholieren die Wikipedia dagelijks raadplegen. De website heeft maandelijks 410 miljoen unieke bezoekers, waarmee ze de op vier na best bezochte site ter wereld is. Het is alsof de bibliotheek van Alexandrië van de 21ste eeuw een dag dichtgaat.

De Engelstalige Wikipedia protesteert met de actie tegen een omstreden Amerikaans wetsvoorstel dat internetpiraterij aan banden moet leggen. De Stop Online Piracy Act (SOPA) moet het mogelijk maken websites te blokkeren die bestanden aanbieden waar geen auteursrechten over zijn betaald.

De film- en muziekindustrie, uitgevers en farmaceutische bedrijven steunen het voorstel. Veel technologiebedrijven zijn faliekant tegen.

Het is een nieuwe slag om de controle op het internet. De vraag is of het zijn karakter als anarchistische vrijplaats van informatie kan behouden. Over de hele wereld pogen overheden het internet te reguleren. Autoritaire regimes proberen de vrijheid van meningsuiting aan banden te leggen. Democratische staten gaat het vooral om het bestrijden van uitwassen als piraterij en kinderporno.

Idealistisch Wikipedia staat symbool voor het vrije internet: een gratis encyclopedie voor en door iedereen. Op zijn site staat vandaag: „Stel je een wereld voor zonder vrije kennis. Meer dan een decennium hebben we miljoenen uren besteed aan het bouwen van de grootste encyclopedie in de menselijke geschiedenis.” Wikipedia denkt dat het Amerikaanse plan „het vrije en open internet een fatale klap kan toebrengen”.

Wikipedia’s in andere talen hebben vandaag uit solidariteit een banner bovenaan de pagina: „Het internet moet open en vrij blijven.”

Zeker 7.000 websites doen vandaag mee aan de actie, zoals de nieuwssite Reddit, het populaire blog BoingBoing en Mozilla, de producent van de populaire webbrowser Firefox. Ook Google heeft zijn logo zwartgemaakt en linkt naar een online-petitie die het Congres oproept het internet niet te censureren.

De kritiek op SOPA spitst zich toe op de reikwijdte van de wet. Veel internetbedrijven vrezen dat het voorstel te veel ruimte geeft om websites te blokkeren, zonder dat die zich kunnen verdedigen. President Obama deelt de kritiek. Dit weekeinde verklaarde het Witte Huis geen steun te geven aan „wetgeving die de vrijheid van expressie inperkt, de veiligheidsrisico’s op internet vergroot, of het dynamische en innovatieve wereldwijde internet bedreigt”.

Medewerkers van Congresleden passen nu de meest omstreden passages aan. Mogelijk schrijven zij zelfs een geheel nieuw voorstel. Waarom voert Wikipedia nu dan toch actie?

De beheerders van Wikipedia doen er niet moeilijk over dat het hun gaat om de ideologische slag: „Over de hele wereld zien we de ontwikkeling van wetgeving die bedoeld is om internetpiraterij te bestrijden en internet op andere manieren te reguleren en die schadelijk is voor de vrijheid op internet.”

Een dag zonder Wikipedia?

Sommige scholieren zochten vanochtend hun toevlucht tot ouderwetse bronnen. Een meisje op Twitter: „Als google en wikipedia vandaag op zwart gaan dan moet ik zometeen nog naar de bibliotheek! #oldschool”. The Guardian zorgde voor opvang met een nieuwsblog: „Last van het vertrek van Wikipedia? Patrick Kingsley heeft een stapel delen van de Encyclopaedia Britannica en Who’s Who en zit klaar om je vragen te beantwoorden.”

Kenners wisten Wikipedia gemakkelijk via omwegen te bereiken.

Commentaar: pagina 2