Scorsese van Finland

Finland heeft zijn eigen Martin Scorsese, maar dan wel de Scorsese die we kennen van zijn documentaires over de Amerikaanse en Italiaanse cinema en zijn liefdevolle portretten van bijvoorbeeld Elia Kazan. Ook Peter von Bagh is een cinefiel in hart en nieren en een onvermoeibaar filmhistoricus; iemand die met aanstekelijk enthousiasme verhaalt over de minder bekende kanten van de filmgeschiedenis. Hij is al jaren artistiek directeur van Il Cinema Ritrovato, het filmfestival dat in Bologna gerestaureerde pareltjes uit vooral de periode van de stille film aan de vergetelheid ontrukt. Von Bagh richtte in 1986 samen met de filmmakende broers Kaurismäki ook het Midnight Sun Festival op, waar vlakbij de poolcirkel bezoekers in een informele sfeer kunnen genieten van het prachtige landschap, obscure films, fraaie retrospectieven en geanimeerde discussies.

Het IFFR zet hem in het zonnetje als filmmaker, hij maakte er meer dan vijftig, waarvan er elf lange en vier korte vertoond worden op het festival. Op één uitzondering na zijn het allemaal documentaires, niet alleen over film, maar ook over de Finse geschiedenis. Zoals het een cinefiel betaamt, spreekt er filmische ambitie uit; het zijn meer filmessays dan documentaires. Zo maakte Von Bagh met behulp van ‘found footage’ een boeiend portret van Helsinki (Helsinki, Forever), waaruit zowel liefde als haat voor die stad spreekt. Even fascinerend is zijn film over Mikko Niskanen, maker van de volgens velen beste Finse film ooit: Eight Deadly Shots (1972), gebaseerd op een waargebeurd verhaal over een man die vier politieagenten neerschoot. Deze onlangs gerestaureerde film is ook te zien op het IFFR.