Leger Egypte: demonstraties zijn samenzweringen - tactiek werkt

Straten rond het Tahrir-plein worden afgezet met prikkeldraad door het leger - volgende week zullen er opnieuw veel Egyptenaren de straat op gaan. Foto AP / Tara Todras-Whitehill

De militaire leider van Egypte, Hussein Tantawi, heeft vandaag gezegd dat zijn land in groot gevaar is. Op die manier hoopt hij demonstranten volgende week, tijdens het eenjarig jubileum van de Egyptische revolutie, de wind uit de zeilen te nemen.

Tantawi zei vandaag in een toespraak dat “Egypte oog in oog staat met gevaren zoals die nog nooit zijn gezien.” Hij riep Egyptenaren op potentiële samenzweringen en aanslagen te verijdelen. Tantawi:

“Het leger is de ruggengraat van het land die Egypte beschermt. Samenzweringen zijn gericht tegen die ruggengraat. We zullen dat niet toestaan en zullen onze taak om de natie over te dragen aan een gekozen civiele regering perfect uitvoeren.”

In Egypte is een jaar na de revolutie in wezen maar weinig veranderd

Volgens buitenlandredacteur Carolien Roelants is dit niets anders dan het vaste refrein van het leger.

“Demonstraties gericht tegen het leger worden steeds afgedaan als geregisseerd door een onzichtbare hand of het buitenland. Het is een tactiek waarmee het leger de zwijgende meerderheid van de Egyptenaren achter zich probeert te houden.”

Volgende week, op 25 januari, is het precies één jaar geleden dat de revolutie begon die na achttien dagen dictator Hosni Mubarak de kop kostte. Sindsdien is er volgens veel activisten echter maar weinig veranderd. Buitenlandredacteur Roelants:

“Er is wel iets meer ruimte gekomen voor vrijheid van meningsuiting, maar er zijn nog altijd bijvoorbeeld veel bloggers opgepakt de laatste tijd. En er waren redelijk vrije verkiezingen, maar de vraag is hoeveel ruimte de daarbij gekozen partijen nu werkelijk krijgen. Tot nu toe in ieder geval niet veel.”

Daarom hebben Egyptische activisten voor 25 januari opnieuw massale protesten gepland, dit keer tegen het leger. Het militaire apparaat wil zijn greep op de macht immers maar niet opgeven. Veel generaals stammen nog uit het tijdperk van Mubarak. Tantawi was onder die dictator minister van Defensie. Het leger wil onder meer in de nieuw te vormen grondwet zijn belangrijke rol binnen de staat Egypte duidelijk en expliciet onderstreept zien.

Leger heeft nog altijd steun van volk, winnaar verkiezingen én staatsmedia

Het probleem is dat de tactiek van het leger, om geplande protesten structureel af te doen als samenzweringen, effect heeft. Roelants:

“Het leger heeft al sinds 1952 greep op de macht, maar lijkt nog steeds niet het vertrouwen onder de bevolking helemaal kwijt te zijn - anders dan in Tunesië bijvoorbeeld. Bovendien is de grote winnaar van de afgelopen verkiezingen, de partij van de fundamentalisten, erg voorzichtig in het aanpakken van het leger. De partij ziet de zwijgende meerderheid als zijn achterban en deelt die dus met het leger. Ook de staatsmedia steunen het leger nog altijd onverkort. Zij zingen dus dat telkens herhaalde refrein van het leger mee, om zo de zwijgende meerderheid op te zetten tegen de activisten die meer democratie eisen.”