Ja, deze versie is echt veel beter

The Girl with the Dragon Tattoo. Regie: David Fincher. Met: Daniel Craig, Rooney Mara. Christopher Plummer. In: 102 bioscopen.

Beter of niet beter? Het lijkt wel alsof elk gesprek over de herverfilming van The Girl with the Dragon Tattoo van de Amerikaanse regisseur David Fincher (Zodiac, The Social Network) daarover moet gaan. Is Finchers The Girl with the Dragon Tattoo beter dan het eerste deel van de Zweedse verfilming van Stieg Larssons bestsellende Millennium-trilogie die in 2009 in de bioscoop werd gebracht, of niet?

Van de boeken werden er wereldwijd zo’n 65 miljoen verkocht; het eerste deel van de verfilming bracht ruim 80 miljoen euro op, waarvan een flink deel in Amerika. Vraag twee luidt dus: is de remake eigenlijk wel nodig, commercieel of anderszins? Het antwoord op beide vragen is een volmondig: ja!

Beide producties lijken behoorlijk op elkaar, daar valt niet aan te ontkomen. Het verhaal van de in ongenade gevallen geëngageerde journalist Mikael Blomkvist die samen met de 25 jaar jongere gothic hacker Lisbeth Salander een veertig jaar oude moordzaak ontrafelt en en passant een serie gruwelijke lustmoorden oplost is nu eenmaal zeer sturend en stuwend geschreven. Regisseur Niels Arden Oplev maakte er in 2009 een gedienstige boekverfilming voor multimediaal gebruik van. Film, televisie, je kon er alle kanten mee op. David Fincher maakt film. Zo simpel is het.

Oplev had het geluk dat hij actrice Noomi Rapace en haar personage Lisbeth Salander voor het eerst in beeld kon presenteren. En David Fincher heeft de rest. Filmische zwier en voyeuristisch plezier. Dat begint al met die ranzig-gladde titelsequentie waarin de raderen van seks en geweld geolied worden. Fincher houdt ervan met vuur te spelen en de zaken die hij in zijn films verbeeldt ook stilistisch te exploiteren. Hij houdt van lange, trage camerabewegingen door de nacht die elke landweg onheilspellend maken.

En verder heeft Fincher Daniel Craig die van Blomkvist weer de rokkenjager maakt die hij in de boeken was. En Rooney Mara die niet alleen maar stoer, maar ook kwetsbaar mag zijn, precies zoals Larsson haar schiep. Hij heeft Yorick van Wageningen in een fascinerende bijrol, als de perfide advocaat Nils Bjurman die zijn pupil Salander verkracht. En verder heeft Fincher nu eenmaal iets met sadistische seriemoordenaars, onheilspellende bijbelse symboliek, paranoia, hoofdpersonen die tegen de bierkaai vechten, trauma, angst, agressie, boosaardigheid en wat er verder nog uit de freudiaanse diepten van de menselijke natuur valt op te duikelen.

De Millennium-verhalen gaan over veel. Over seksueel misbruik van vrouwen, gekwetste karakters, wraak, eigenrichting en de grenzen van wet en moraal. Maar ook over de politieke corruptie die zelfs in welvaartsstaat Zweden onder de oppervlakte schuilt. Fincher hield de setting van zijn film Zweeds. Tot en met het tamelijk wonderlijke feit dat hij van al zijn acteurs verlangde dat ze zich een Zweeds accent aanmaten, en dat Daniel Craig dat steeds lijkt te vergeten.

Fincher lijkt veel sympathie te hebben voor Larssons andere missie: het aan de kaak stellen van de macht van de oude en nieuw geldaristocratieën. Maar Fincher gaat verder: het gaat om het blootleggen van structuren en systemen, het ontmaskeren van schijnzekerheden en het onthullen van de verwarrende wereld die daarachter ligt. Hoe werken de dingen écht in een angstige, vijandige wereld?

Dat is Finchers thema, of het nu gaat om een seriemoordenaar in Zodiac, of een internet-entrepreneur in The Social Network. In The Girl With the Dragon Tattoo komen al die dingen samen, reden om van Lisbeth Salander niet alleen een cybersuperheldin maar ook een breekbaar personage te maken. Waardoor zelfs deze herverfilming van een boekverfilming in de handen van Fincher een auteursfilm eerste klasse wordt.

Dana Linssen