Opnieuw op dood spoor

De organisatoren van de massaprotesten in Moskou kregen gisteren van bemiddelaar Aleksej Koedrin te horen dat het Kremlin niet wil onderhandelen over de eisen van de demonstranten. Dat zat er natuurlijk in, want ik zie Poetin niet zo snel zijn vijand Chodorkovski vrijlaten (eis nummer 1) en al helemaal niet de verkiezingsfraude toegeven (eis nummer 2), die hij en president Medvedev zelf hebben georganiseerd. Nieuwe parlementsverkiezingen (eis nummer 5) zitten er al helemaal niet in, of het moest over vier jaar zijn, als de termijn van de huidige nieuwe Doema afloopt.

Om dat te benadrukken publiceerde Poetin gisteren een artikel in Izvestija waarin staat dat er voorlopig weinig zal veranderen in het politieke systeem. De betogers kregen daarbij  een waarschuwing dat ze het niet in hun hoofd moeten halen om een revolutie te ontketenen.

Voor dat laatste hoeft Poetin vooralsnog niet bang te zijn, want de middenklassedemonstranten willen allesbehalve zo’n revolutie, bang als ze zijn om het beetje welvaart dat ze de afgelopen jaren hebben opgebouwd kwijt te raken in de economische chaos die van zo’n revolutie het gevolg kan zijn. Maar wat willen ze dan? Doorgaan met zinloos demonstreren om te laten zien dat ze als civil society bestaan?

Op dit moment hebben ze nog geen toestemming voor het houden van hun mars van metrohalte Oktjabrskaja naar het Manegeplein op 4 februari. Het ziet ernaar uit dat de autoriteiten die toestemming laten afhangen van het aantal deelnemers dat zich voor die nieuwe betoging aanmeldt. Zijn het er 40.000 dan geven ze die, maar bij meer dan 100.000 aanmeldingen zou er wel eens een verbod kunnen komen.

Het Kremlin is inmiddels op volle snelheid bezig stemmen te winnen voor de herverkiezing van Poetin als president. Vanavond zendt de staatstelevisie een propagandafilm uit over de wijze hoe Poetin in 2008, het jaar van de economische crisis, het land van de ondergang heeft gered. De film is de afgelopen weken in grote haast in elkaar geramd en wordt als ingelaste documentaire uitgezonden. Een betere campagnestunt kun je niet bedenken voor de niet-wetenden in de provincie. Het is ook weer eens ander nieuws dan de kapitaalvlucht van bijna 90 miljard dollar (drie keer zoveel als vorig jaar), die in 2011 plaatsvond.

Op de facebookpagina van de demonstranten (www.facebook.com/groups/215693531839357/) heerst een nog strijdbaardere sfeer dan in het Kremlin. Wat daar overheerst is verontwaardiging over het feit dat de leiders van de protesten sinds de 24ste niets hebben gedaan om hun vreedzame strijd tegen het regime voort te zetten. Waarschijnlijk waren ze als echte middenklassers twee weken lang met wintervakantie om bij te komen van alle (in)spanningen, terwijl de FSB en het Kremlin op volle kracht aan hun tegenstrategie werkten. Onverstandig voor een groep die het politieke systeem wil veranderen, zou je zeggen.

De ergernissen op Facebook lopen zo op, dat vooral jongeren steeds vaker tot revolutie oproepen, een omwenteling met geweld dus. Het is het directe resultaat van datzelfde gebrek aan leiding van de organisatie van het protest. Waarschijnlijk zien deze nieuwe ontevredenen geweld als enige uitweg uit de huidige patstelling.

Het Kremlin lijkt voorlopig zijn hoop te hebben gevestigd op het verdampen van de betogingen als de demonstranten niets voor hun opkomst terugkrijgen. Poetin zegt in Izvestija weliswaar begrip te hebben voor hun grieven, maar tegelijkertijd lees je tussen de regels door dat hij zijn neus voor de hen en hun eisen  ophaalt.

Hij stelt zich in dat artikel op als een harde tsaristische minister à la een Gortsjakov of een Stolypin. Over de wijze hoe de officiële geschiedschrijving op dit moment ten gunste van die beeldvorming door de Academie van Wetenschappen wordt vervalst, heb ik begin januari in de papieren krant al geschreven. Het doet allemaal erg aan de Sovjet-Unie denken, de bakermat van Poetin en zijn kameraden van de harde lijn. Dus dat hoef ik hier dus niet te herhalen.